Do sredine veka svet bi mogao imati oko 216 miliona klimatskih izbeglica zbog ekstremnih vremenskih pojava. Male ostrvske države poput Maldiva, Tuvalua, Maršalovih Ostrva, Naurua i Kiribatija su posebno ranjive jer su njihova kopna često manje od jednog metra iznad nivoa mora. Maldivi imaju oko 600.000 stanovnika, što dodatno komplikuje mogućnosti preseljenja. Nedostatak međunarodnih okvira i velika udaljenost od većih kopnenih masa otežavaju planiranje i prihvat ovih zajednica.
Do 216 miliona klimatskih izbeglica: Maldivi (600.000) i druge ostrvske države na ivici potopa
Lâm Trần Pexels
Do sredine veka svet bi mogao imati oko 216 miliona klimatskih izbeglica zbog ekstremnih vrućina, suša i poplava, upozorava Svetska banka u izveštaju 'Groundswell'. Posebno su ugrožene male ostrvske države čije su teritorije često samo nekoliko metara iznad nivoa mora — neke bi mogle ostati bez stalnog stanovništva do kraja veka.
Koje države su najugroženije?
Maldivi: Najviša tačka arhipelaga iznosi svega oko 2,3 metra iznad nivoa mora, a više od 80% ostrva nalazi se manje od 1 metar iznad nivoa mora. Maldivi trenutno broje oko 600.000 stanovnika, a najbliža veća kopnena masa je Indija, udaljena oko 756 km. Preseljenje tako velikog broja ljudi predstavlja ogroman logistički, pravni i kulturni izazov.
Tuvalu: Oko 11.000 stanovnika živi na niskim atolima. Najbliža veća kopnena masa je Australija, i dve zemlje su započele razgovore o migracionim aranžmanima — prema izveštajima, više od trećine stanovništva prijavilo se za klimatske vize kao opciju preseljenja.
Maršalova Ostrva: Oko 53.000 stanovnika raspoređeno je na više atolskih ostrva; nalazi se više od 1.600 km od bilo koje veće kopnene mase. U poslednjem desetleću stanovnici su bili pogođeni kombinacijom suša koje smanjuju zalihe pijaće vode i povremenim ekstremnim plimama koje preplavljuju niska ostrva.
Nauru: Republika Nauru zauzima tek oko 20,7 km² i ima oko 8.000 stanovnika. Ova država je jedna od najmanjih po površini, a najbliži veći kontinent (Australija) udaljen je na hiljade kilometara, što dodatno otežava mogućnosti preseljenja.
Kiribati: Sa približno 130.000 stanovnika, Kiribati je javno isticao mogućnost organizovanog preseljenja kao opciju za opstanak svojih građana. Bivši predsednik Anote Tong upozoravao je da je planiranje i priprema presudna kako se ne bi stiglo do hronične humanitarne krize.
Glavni izazovi i mogućnosti
Svaka od ovih država suočava se sa tri ključna problema: potrebe za masovnim preseljenjem stanovništva, velika udaljenost od sigurnijih kopnenih teritorija i — nedostatak jasnih međunarodnih mehanizama za prihvat i integraciju tih ljudi. Pitanja su i pravne prirode (državljanstvo, suverenitet, imovina) i kulturna (gubitak identiteta, tradicionalnih načina života).
Rešenja koja se razmatraju uključuju unapred planirane programe preseljenja, bilateralne sporazume (kao što su klimatske vize) i međunarodne okvirne mere koje bi koordinisale prihvat i zaštitu najranjivijih zajednica.
Bez hitnih globalnih i regionalnih odgovora, prelazak stanovništva iz ovih država mogao bi postati dugotrajan izazov za međunarodnu zajednicu. Ne radi se samo o logistici — radi se o pravu na dom, kulturnom nasleđu i ljudskim životima.
Pomozite nam da budemo bolji.
