Nova paleogenomska i izotopna analiza pokazuje da „američki gepard“ (Miracinonyx trumani) nije bio pravi gepard, već blizak srodnik pume. Istraživanje na uzorcima iz Vajominga i Yukona otkriva ogroman raspon vrste i lokalne prehrambene specijalizacije, uključujući značajnu riblju ishranu u severnim populacijama. Genetski nalazi ukazuju i na promene u genima koji regulišu cirkadijalne ritmove, moguće prilagođavanje polarnoj svetlosnoj sezonalnosti.
Nova studija razotkriva: „američki gepard“ nije bio gepard — bliži je pumi i čak je lovio ribu
Illustration of an 'American cheetah' (Miracinonyx trumani). (Julius Csotonyi/UAF)
Mislili smo da je Miracinonyx trumani američka verzija geparda — vitka trkačka mačka po sličnosti gradnje tela. Nova paleogenomska i izotopna analiza otkriva drugačiju priču: ove životinje su zapravo bile srodne pumi (Puma concolor), imale su izuzetan raspon i lokalne prehrambene specijalizacije, pa su neke arktičke populacije čak imale izrazito riblju ishranu.
Ključne nalaze studije
An artistic conception of an 'American cheetah', which weighed around 70 kilograms (150 pounds) and was around 2.4 meters (8 feet) from tip to tail, chasing down a Saiga antelope, a survivor of the ice age.(Velizar Simeonovski/UCSC)
Istraživači predvođeni Molly Cassatt-Johnstone (UCSC) sekvencirali su staru DNK sa četiri fosilna uzorka Miracinonyx trumani — jedan iz Vajominga star ~23.000 godina i tri iz Yukona starija od 30.000 godina — i uporedili ih sa genomima drugih felida. Rezultati ukazuju da je M. trumani sister taxa pume, a ne istinska vrsta geparda (Acinonyx jubatus), uprkos konvergentnim prilagodbama za brzo trčanje.
Veliki raspon i lokalne prilagodbe
M. trumaniskull fragments recovered deep underground from Natural Trap Cave, Wyo. (Julie Meachen/UCSC)
Potvrda uzoraka iz Yukona kao iste vrste pokazala je da je geografski raspon ove vrste obuhvatao gotovo 20 stepeni latitude — od Arktika do južnijih delova današnjih Sjedinjenih Država. Paleoecološke i izotopne analize pokazuju da su populacije na suprotnim krajevima areala razvile različite strategije ishrane: dok su južnije grupe verovatno lovile kopnene biljojede, severne grupe su u velikoj meri iskorišćavale riblje resurse, poput lososa.
Izotopi i geni: dokazi o ishrani i ritmovima
An illustration showing a species tree and estimated felid divergence, with divergence from the puma lineage around 2.6 million years ago, including DNA comparisons from lions to house cats.(Cassatt-Johnstone et al.,Current Biology, 2026)
Analiza azotnih izotopa (δ15N) kod severnih primeraka dala je hemijski „potpis“ karakterističan za lanci ishrane bogate ribom, sličan onom kod morskih sisara i orka. Istovremeno, paleogenomski podaci su otkrili gubitke funkcije u nekim genima koji regulišu cirkadijalne ritmove, što sugeriše genetske prilagodbe na ekstremne svetlosne cikluse polarnih oblasti (duga leta i duga zimska tmurna doba).
Šta ovo znači za razumevanje izumrlih predatora
An illustration detailing the geographic distributions ofM. trumani,as well as the origin of known samples, including those used in this work.(Cassatt-Johnstone et al.,Current Biology, 2026)
Otkriće da je „američki gepard“ ustvari srodnik pume menja način na koji tumačimo morfološke sličnosti — one mogu biti rezultat konvergentne evolucije, a ne neposredne srodnosti. Primer Miracinonyx pokazuje da jedna vrsta može razviti različite ekološke uloge na velikom prostoru i da genetska fleksibilnost očigledno može omogućiti neočekivane prehrambene promene.
Preostala pitanja
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
I dalje nije sasvim jasno kako su ove mačke konkurisale drugim velikim predatorima pleistocena — pećinskim lavovima, sabljastim mačkama, sivim vukovima i velikim medvedima — posebno u arktičkim ekosistemima. Autori napominju da je populacija Miracinonyx trumani dugo opstajala bez izraženih znakova inbreedinga, ali da je kasno pleistocensko postepeno opadanje njihove brojnosti možda umanjilo sposobnost brze adaptacije na klimatske promene koje su dovele do njihovog izumiranja.
Zaključak
A tale of two cats. Artist's conception of how a glacier barrier split the two American 'cheetah' populations, leading to dietary specializations based on their environments.(Julius Csotonyi/UCSC)
Studija objavljena u Current Biology baca novo svetlo na evoluciju velikih mačaka u Severnoj Americi i podseća da morfološka sličnost ne mora nužno značiti blisku filogenetsku vezu. Miracinonyx trumani bio je iznenađujuće prilagodljiv predator sa širokim rasponom i različitim lokalnim navikama ishrane — pa i ribljom dijetom u arktičkim područjima.
Ilustracije i fotografije navedene u originalnoj studiji (Velizar Simeonovski, Julie Meachen, Julius Csotonyi i saradnici/UCSC). Ovaj tekst sumira nalaze studije iz Current Biology (2026).
Pomozite nam da budemo bolji.
