U knjizi Brought To You By, Amy Westervelt pokazuje kako istorijske PR taktike i savremeni tehnološki algoritmi oblikuju javno mnjenje i potiskuju podršku za klimatske mere. Iako velika većina ljudi želi jaču klimatsku politiku, informativno zagađenje stvara lažan osećaj manjine. Westervelt ističe važnost nezavisnog i poverljivog novinarstva kao ključa za obnovu demokratskog dijaloga i borbu protiv klimatske krize.
Kako PR i „tech broovi“ guše klimatsku akciju — informativni rat protiv demokratije
The Tech Bros’ War on Climate Action
Amy Westervelt u knjizi Brought To You By upozorava da su PR strategije i tehnološke platforme preoblikovale javni diskurs i potisnule stvarnu podršku za klimatske mere. Iako 80–89% stanovništva sveta želi od vlada snažniju klimatsku politiku, većina građana veruje da su u manjini zbog „informacionog zagađenja“ koje generišu plaćeni interesi, desničarski mediji i algoritmi.
Od Ivyja Leeja do današnjih algoritama
Westervelt prati istoriju manipulacije javnim mnjenjem od nastanka American Petroleum Institute (API), nastalog ubrzo nakon Prvog svetskog rata, kada je PR stručnjak Ivy Lee rešio da umesto konkurencije kompanije koordiniraju poruke kako bi zaštitile profiti i uticaj. On i Edward Bernays razvili su taktiku „igranja na ofanzivu“ — davanje priča medijima koje oblikuju percepciju javnosti.
Tokom narednog stoleća ta taktika evoluirala je u globalni sistem informativnog zagađenja: korporativno finansirana istraživanja, think tankovi koji potkopavaju nauku i medijske platforme koje normalizuju dezinformacije. Westervelt posebno ističe ulogu desničarskih medija i presude Citizens United (2010), koja je po njenoj oceni izjednačila novac i govor i omogućila korporacijama da „vrište glasnije“ nego nezavisni glasovi.
Tech Broovi i fragmentacija stvarnosti
Moderna faza manipulacije dolazi od tehnoloških firmi i pojedinaca — nazvanih u knjizi „tech broovi“ — koji koriste algoritme i podatke da optimizuju angažman, često na račun istine. Westervelt opisuje kako su ti sistemi učinili da milioni korisnika žive u rasparčanim verzijama realnosti, što otežava zajedničko delovanje i donošenje demokratskih odluka o pitanjima poput klime.
„Nije da su ljudi idioti — nisu. Problem je što nikada nisu naučeni kako da kritički razmišljaju o silama koje oblikuju informacije oko njih,“ piše Westervelt.
Shifting Baseline: Kako zaboravljamo šta je normalno
Westervelt poziva i na koncept „shifting baseline“ (pomeranje reference), koji Jason Dove Mark opisuje u knjizi The Earth Said Remember Me. Ubrzane promene čine da ljudi prihvataju degradirane uslove kao novu normalu — primer su drastični padovi populacija monarhističkih leptira, koji su nekad masovno migrirali, a sada se teško primećuju.
Novinarstvo kao protivotrov
Za Westervelt, pravi protivotrov ovoj epidemiji dezinformacija je odgovorno, verodostojno novinarstvo: temeljno istraživanje, jasno izlaganje činjenica i koherentne priče koje omogućavaju građanima da donose informisane odluke. Pomenuto je i međunarodno obeležavanje World News Day kao podsetnik da je pouzdano novinarstvo neophodno za zaštitu demokratije i klime.
Napomena o izvoru: Westervelt je članica rukovodstva globalne mreže Covering Climate Now, što autor teksta transparentno navodi kao vezu.
Ovaj članak je objavljen u okviru globalne novinarske saradnje Covering Climate Now.
Pomozite nam da budemo bolji.
