Tim sa Univerziteta Bangor utvrdio je da su letnji požari u Velsu prouzrokovali "katastrofalne" skrivene štete, naročito gubitak površinskog sloja tla i oslobađanje velike količine ugljenika. Požari su zahvatili oko 2.760 acres (~1.117 ha) u severnom Velsu, a Sychnant Pass izgubio je do 10 cm tla (~4.000 godina akumulisanog ugljenika). Istraživači brzo uzimaju uzorke i upozoravaju da bez hitne obnove i bolje zaštite staništa mogu biti izgubljena unutar ljudskog života.
Letnji požari u Velsu prouzrokovali "katastrofalne" skrivene štete — hiljade godina ugljenika uništeno
Professor Dave Chadwick from Bangor University sampling damaged remains following wildfires at Mynydd Llangynidr in Bannau Brycheiniog [Bangor University]
Tim naučnika sa Bangor University upozorava da su letnji požari u Velsu izazvali dalekosežne i delimično nevidljive štete: uništen je površinski sloj tla koji je nastajao tokom milenijuma, oslobođen je veliki deo skladištenog ugljenika, a staništa retkih biljaka i insekata su ozbiljno ugrožena.
Opseg štete
Tokom vrhunca u julu, požari su zahvatili približno 2,760 acres (~1.117 ha) u severnom Velsu. Jedan od najozbiljnijih požara na lokalitetu Sychnant Pass prouzrokovao je evakuaciju 36 domova i zahvatio oko 200 acres (~81 ha) zemljišta.
Šta su otkrili istraživači?
Profesor Davey Jones, vodeći istraživač sa Univerziteta Bangor, ističe da je vidljiva ugljenisana vegetacija samo površinski simptom: „Prava priča je ispod naših stopala.“ Na nekim lokacijama tim procenjuje gubitak do 10 cm površinskog tla, uključujući organski sloj koji je akumulovan hiljadama godina — što su istraživači opisali kao ekvivalent „~4.000 godina akumulisanog ugljenika“ oslobođenog tokom jednog događaja.
Davey Jones, Professor of Soil and Environmental Science at Bangor University [BBC]
„Ovo tlo funkcioniše kao sunđer za vodu, skladište ugljenika i banka hranljivih materija. Gubitak je dvostruki udar: pogoršava klimatske promene i čini stanište znatno krhkijim,“ rekao je Jones.
Brza reakcija i metode
Tim brzo prikuplja uzorke tla pre očekivanih zimskih padavina kako bi zabeležio početne vrednosti koje se s vremenom menjaju. Istraživanja obuhvataju upoređivanje izgorelih površina sa susednim netaknutim parcelama radi merenja promena u sadržaju ugljenika, hranljivim materijama, mikrobiološkoj aktivnosti, vodoodbojnosti i riziku od erozije. Korišćeni su i satelitski podaci (uključujući NASA alate) za brzo lociranje novih žarišta.
Dr Kara Marsden, predavačica za nauku o tlu, naglašava značaj merenja što pre jer „ovakvi pokazatelji mogu brzo da se promene, pa je važno uhvatiti osnovne podatke sada da bi buduća analiza bila verodostojna.“
Šanse za oporavak i opasnosti
Iako se vide rani zeleni izdanci, to ne znači potpuni ili trajan oporavak. Neke vrste, poput paprati sa dubokim rizomima, brzo se obnavljaju, dok su vrste sa plićim korenovim sistemima — npr. vrijesak — potpuno izgubljene na oštećenim slojevima tla. Takav gubitak površinskog tla može zahtevati milenijume da se ponovo formira.
Dr Kara Marsden says responding quickly is key [BBC]
Jones upozorava da svaki veći požar oslobađa ugljenik, azot i sumpor u atmosferu i time doprinosi klimatskim promenama, stvarajući opasan samoodrživi ciklus: suvlje tlo → veći rizik od požara → više oslobođenog ugljenika.
Šta sledi
Istraživači će pratiti iste lokacije naredne dve godine kako bi dokumentovali oporavak i procenili otpornost različitih staništa. Tim razmatra i mogućnosti obnove, uključujući upotrebu organskog otpada za stvaranje „veštačkih“ slojeva tla, ali ističe da je za to prvo potrebno precizno odrediti trenutni kvalitet tla i prirodnu strukturu koju treba ciljati.
Zaključak: Posledice požara nadilaze spaljenu vegetaciju — uništen je sloj tla koji je imao kritične funkcije za zadržavanje vode, hranljive materije i skladištenje ugljenika, a bez hitne restauracije i boljeg upravljanja vatrom, lokalna staništa mogu biti izgubljena tokom ljudskog životnog veka.
Pomozite nam da budemo bolji.
