Japanska Potražnja Za Biomasom Pokreće Novi Talas Krčenja Šuma U Indoneziji

Povećana proizvodnja drvnih peleta i drvenih sečki u Indoneziji pokreće novu rundu krčenja šuma, upozoravaju analize više nevladinih organizacija. Takvo krčenje preti preostalim tropskim šumama arhipelaga, ugrožava biodiverzitet i životni prostor autohtonih zajednica koje zavise od šume.

FILE - A man inspects logs near several wood pellet production companies in Pohuwato, Gorontalo province, Indonesia, Oct. 22, 2024. (AP Photo/Yegar Sahaduta Mangiri, File)(AP Photo/Yegar Sahaduta Mangiri)

Šta pokazuje analiza

Prema istraživanju organizacija Earth Insight, Auriga Nusantara i Indigenous Peoples' Alliance of the Archipelago, rastuća potražnja za drvnom biomasom već dovodi do seče šuma u Indoneziji. Iako je trenutno u radu relativno malo mlinova za biomasu, izdato je najmanje 45 koncesija koje obuhvataju preko 750.000 hektara prirodne šume (oko 1,85 miliona akara).

FILE - Deforestation is visible near the areas of several wood pellet production companies in Pohuwato, Gorontalo province, Indonesia, Oct. 22, 2024. (AP Photo/Yegar Sahaduta Mangiri, File)(AP Photo/Yegar Sahaduta Mangiri)

Japan kao najveće tržište

Japan je postao veliko tržište za indonežanske pelete: uvoz drvnih peleta iz cele zemlje porastao je na rekordnih 8,64 miliona tona u 2025., dok se izvoz peleta iz Indonezije povećao sa 66.460 tona u 2023. na 402.310 tona u 2025. Analitičari ukazuju da je većina proizvodnje namenjena izvozu, a Japan je među glavnim kupcima.

FILE - A truck carrying logs is parked on the side of a road leading to the concession areas of several wood pellet production companies in Pohuwato, Gorontalo province, Indonesia, Oct. 22, 2024. (AP Photo/Yegar Sahaduta Mangiri, File)(AP Photo/Yegar Sahaduta Mangiri)

Ključne zabrinutosti

• Slaba regulacija i postojeće subvencije mogu omogućiti da peleti povezani sa krčenjem šuma uđu na japansko tržište još godinama, navode istraživači.
• Nekoliko stručnjaka upozorava da sagorevanje drvne biomase u nekim slučajevima može emitovati više ugljen-dioksida nego ugalj, posebno kada se seče prirodna šuma i smanjuje kapacitet za apsorpciju CO2.
• Autohtone zajednice, poput izolovane zajednice Polahi, mogle bi izgubiti staništa, izvore hrane i elemente kulturnog identiteta koji su vezani za šumu.

"Industrija biomase postala je novi pokretač krčenja šuma u Indoneziji", rekao je Timer Manurung iz organizacije Auriga Nusantara. "Većina biomase ide na izvoz, a Japan je najveće odredište."

Politički i tržišni okvir

Japan je godinama ulagao u razvoj biomase u Indoneziji kroz istraživanja, politiku i projekte izgradnje. Iako je Tokyo zvanično obustavio nova sredstva za velike buduće projekte biomase, već sertifikovani projekti i dalje mogu primati subvencije do 20 godina od početka rada, što po ocenama kritičara stvara dalji poticaj za industriju.

Stručnjaci iz Global Environmental Forum ukazuju na propuste u pravilima dužne pažnje (due diligence) u Japanu, što bi moglo dopustiti uvoz peleta povezanih s krčenjem šuma još godinama. Indonezijska ministarstva nadležna za životnu sredinu i šumarstvo, kao i za energetiku i minerale, nisu odgovorila na zahteve za komentar.

Kakva rešenja se predlažu

Ekolozi i energetski stručnjaci pozivaju na strožiju kontrolu porekla biomase, veću transparentnost u lancu snabdevanja i prioritetno korišćenje otpada i poljoprivrednih ostataka umesto seče prirodnih šuma. Neki naučnici potpuno odbacuju sagorevanje drvne biomase kao klimatski prihvatljivo rešenje.

Bez snažnije regulative i međunarodne saradnje, rastuća međunarodna potražnja — naročito iz zemalja poput Japana — može dodatno ubrzati gubitak indonežanskih šuma, sa ozbiljnim posledicama po biodiverzitet i lokalne zajednice.