Fosili sa ostrva Seymour pokazuju da je Antarktik pre 40–50 miliona godina bio topliji i ekološki bogatiji. Među pronađenim ostacima su pelagornitidi — velike "koštano‑zobate" ptice sa rasponom krila oko 6,4 m (~21 stopa) i lobanjom dugom oko 0,6 m (~2 stope). Fragmenti vilice i najveći poznati tarsometatarzus ukazuju na jedinke izjednačene ili veće od najvećih poznatih pelagornitida. Nalazi podvlače važnost prirodnjačkih zbirki i daljih istraživanja.
Divovske „zobate“ ptice: kako su pelagornitidi vladali nebom Antarktika pre 40–50 miliona godina
Divovske „koštano‑zobate“ ptice nad Antarktikom
Zamislite Antarktik: danas većina ljudi pomisli na ogromne ledene ploče, udaljene istraživačke stanice i kolonije pingvina. Međutim, fosili sa ostrva Seymour, uz Antarktičko poluostrvo, otkrivaju da je pre 40–50 miliona godina taj region bio znatno topliji i bogatiji životom — od paprati i četinjača do torbara i daljih srodnika oklopnjača.
Pelagornitidi — gigantske „zobate“ ptice
Među nalazima su i ostaci pelagornitida, poznatih kao koštano‑zobate ptice. Ti izrasci na vilicama nisu bili pravi zubi, već koštane izbočine (pseudozubi) kojima su ptice verovatno hvatale lignje i ribe. Analizom fragmentarnih kostiju iz kolekcije Univerziteta Kalifornije utvrđeno je da su neke antarktičke jedinke bile izuzetno velike.
- Raspon krila: oko 6,4 m (oko 21 stopa) — gotovo dvostruko više od današnjeg najvećeg letača, albatrosa lutalca.
- Lobanja: procenjena dužina oko 0,6 m (oko 2 stope).
- Pseudozubi: fragment donje vilice čuva izbočine koje su pojedinačno bile visoke do ~2,5 cm (oko 1 inč).
- Tarsometatarzus: deo kosti stopala pronađen na drugoj lokaciji na Seymouru predstavlja najveći poznati primerak te vrste za celu grupu pelagornitida.
Poreklo i značenje nalaza
Pelagornitidi su se pojavili ubrzo nakon masovnog izumiranja na kraju perioda krede (posle udara asteroida pre ~66 miliona godina). Najstariji ostaci potiču iz sedimenta starog oko 62 miliona godina (Novi Zeland) i bili su veličine galeba; gigantske forme nastaju u paleocenu i eocenu, a neki su primerci preživeli sve do neposredno pre plejstocena. Tačan uzrok njihovog nestanka nije poznat — klimatske promene su jedan od mogućih faktora.
Fosile koje su autori proučavali prikupili su paleontolozi sa Univerziteta Kalifornije u Riversajdu tokom 1980‑ih; 2003. su preneti u Berkeley i nalaze se u University of California Museum of Paleontology.
Važnost prirodnjačkih zbirki: Ovi primerci podsećaju da muzejske kolekcije i neobrađeni materijal često kriju velike otkrića — ne samo novi terenski nalazi, već i ponovna obrada već prikupljenih uzoraka.
Otkrića pelagornitida na Antarktiku dopunjuju sliku drevne, toplije i ekološki raznolikije Antarktike i služe kao podsetnik koliko je važno čuvati i detaljno proučavati muzejski materijal.
Izvor: Adaptirano iz rada Peter A. Kloess (University of California, Berkeley) i teksta objavljenog u The Conversation.
Pomozite nam da budemo bolji.
