Prsten nazvan „Prsten‑dijamant“ u sazvežđu Labuda nije vezan za blistav čvor na njegovoj ivici — taj »dijamant« je bliži skup mladih zvezda u liniji pogleda. Istraživanje tima iz Kelna pokazuje da je prsten ostatak mehurića napuhan radom masivne mlade zvezde, koji je "pukao" nakon što je probio tanak, pločast oblak debljine oko 6 svetlosnih godina. Simulacije procenjuju starost prstena na oko 400.000–500.000 godina i ukazuju da se trodimenzionalno širio samo prvih ~100.000 godina.
Kako je nastao 20 svetlosnih godina širok „Prsten‑dijamant“? Naučnici kažu da je mehurić "pukao"
U sazvežđu Labuda nalazi se gotovo savršen prsten gasa i prašine prečnika oko 20 svetlosnih godina, poznat po blistavom čvoru na jednoj ivici koji je zaslužio nadimak „Prsten‑dijamant“. Nova analiza tima sa Univerziteta u Kelnu pokazuje da taj »dijamant« nije sastavni deo prstena, već bliži skup mladih zvezda koji se slučajno nalazi na istoj liniji pogleda.
Vođa istraživanja, Simon Dannhauer, i kolege koristili su sveže posmatračke podatke i detaljne 3D simulacije kako bi rekonstruisali nastanak prstena. Pokazalo se da je prsten zapravo spljošteni ostatak zvezdanog mehurića koji je napuhala radijacija i vetrovi masivne mlade zvezde.
Posmatranja iz penzionisanog SOFIA opservatorijuma nisu otkrila uobičajene crveno/plavo pomerene signale koji bi ukazivali na sfernu, trodimenzionalnu ekspanziju. Umesto toga, detektovan je tanak, nagnut prsten gasa koji se širi znatno sporije nego slične strukture.
Kada su naučnici uneli zabeležene brzine i gustine u simulacije, najbolje objašnjenje je da se masivna zvezda formirala unutar tankog, pločastog sloja gasa debljine oko 6 svetlosnih godina. U takvom okruženju delovi mehurića koji su se širili normalno na ploču brzo su se izlili u ređa područja iznad i ispod ploče; ti delovi školjke su se raspršili, dok je u ravni ploče ostao širok, sporo pokretni prsten — dovoljne gustine da opstane i bude vidljiv i danas.
Simulacije takođe ukazuju da je prsten znatno mlađi nego što su ranije procene sugerisale: umesto nekoliko miliona godina, nova procena starosti iznosi oko 400.000–500.000 godina. Prema modelu, trodimenzionalno širenje trajalo je samo prvih ~100.000 godina, nakon čega su gornji i donji delovi mehurića "pukli" i raspršili se, ostavljajući tanak, palačinkast obod.
"Sve što je ostalo bio je taj specifičan spljošten oblik," rekao je Simon Dannhauer. "Po prvi put smo posmatrali završnu fazu takvog gasnog mehurića u jasno spljoštenoj strukturi oblaka."
Otkriće naglašava da su pločasta, slab-like okruženja u kojima se formiraju zvezde možda češća nego što pretpostavljaju idealizovani modeli koji polaze od sfernih gasnih oblaka. Razumevanje ovakvih procesa važno je za širu sliku formiranja zvezda u našoj Galaksiji, kako je istakao koautor Robert Simon.
Rad je objavljen u časopisu Astronomy & Astrophysics.
Pomozite nam da budemo bolji.
