Izumiranje dinosaurusa pre oko 66 miliona godina promenilo je strukturu šuma i otvorilo prostor za razvoj novih biljnih grupa. Te biljke postale su temelj mnogih namirnica koje danas koristimo — od pasulja i jamova do kafe i kakaa. Fosili iz tog perioda, izloženi u Field Museumu, pokazuju kako su se vrste razvijale i pomažu nam da bolje razumemo moguće reakcije biljaka na buduće promene okoline.
Bez dinosaurusa — ne bi bilo Dana zahvalnosti: kako masovno izumiranje oblikovalo naše namirnice
Teško je izabrati omiljeno jelo za Dan zahvalnosti, ali možda vam se dopadne pomisao da mnoge namirnice na tanjiru duguju svoje postojanje velikoj kataklizmi pre oko 66 miliona godina. Nakon masovnog izumiranja na granici krede i paleogena (K–Pg), ekosistemi su se promenili i otvorili prostor za biljne grupe koje danas čine važan deo naše ishrane.
„Izostanak dinosaurusa promenio je strukturu šuma — prešlo se sa otvorenog krova na gušći, gotovo zatvoreni sloj prašume,“ objašnjava Mike Donovan, paleobotaničar i kustos zbirke fosilnih biljaka u Field Museumu. „Ta gušća prašuma stvorila je priliku za biljke koje rastu kao penjačice po stablima, uključujući vrste srodne grožđu i mahunarkama.“
Pre oko 66 miliona godina, asteroid prečnika oko 10 kilometara (6,2 milje) udario je u područje današnjeg Meksičkog zaliva i pokrenuo događaje koji su doveli do izumiranja najmanje tri četvrtine tadašnjih vrsta, uključujući dinosauruse koji nisu ptice. Osim životinja, mnogo biljnih vrsta je nestalo — ali nastale su i nove prilike za evoluciju i diversifikaciju biljaka.
Donovan ističe da su neke od biljaka koje su se razvile nakon tog događaja postale osnova hranidbenih mreža: „Mnoge biljke koje su evoluirale u godinama nakon izumiranja dinosaurusa postale su temeljne za ljudsku ishranu, kao i za građevinski materijal i farmaciju. Bez njih bi naš svakodnevni život bio nezamisliv.“
Biljke poput zelenog pasulja (boranije), jamova, kafe i kakaa — i mnoge druge — stekle su prostor da se razviju u toplim, vlažnim staništima koja su postala današnje kišne šume. Njihovi preci ostali su sačuvani u fosilnom zapisu, što naučnicima omogućava da prate kako su se vrste menjale i širile kroz vreme.
Mnogi takvi fosilni primerci izloženi su u privremenoj postavci Field Museum-a pod nazivom After the Age of Dinosaurs. Izložbe i fosili nam pomažu da razumemo ne samo prošlost biljaka, već i kako bi biljke mogle reagovati na buduće klimatske i ekološke promene.
„Fosilni zapis biljaka iz tog perioda pokazuje nam odakle potiču žive vrste i kako su se menjale. Posmatrajući prošlost, dobijamo naznake kako bi biljke mogle odgovoriti na promene u budućnosti,“ zaključuje Donovan.
Pomozite nam da budemo bolji.
