Fosilni pršljenovi iz Darwin Formation (severna Australija) pokazuju da su neke vrste lamniformi postale znatno veće ranije nego što se mislilo. Pršljenovi su pripisani cardabiodontidima, jedinki procenjene dužine 6–8 m i težine preko 3 tone. Statistička analiza podataka sa gotovo 2.000 modernih ajkula sugeriše da su gigantski oblici evoluirali već oko 115 miliona godina pre sadašnjosti, pomerivši početak njihove dominacije za približno 15 miliona godina. Otkriće osvetljava funkcionisanje drevnih hranidbenih mreža i važnost australijskih nalazišta.
Drevni morski div pomera vremenski okvir: ajkule su postale džinovi 15 miliona godina ranije
Pre oko 115 miliona godina, u plitkim vodama drevnog Tetskog okeana, plivala je ajkula toliko velika da menja naše shvatanje kada su lamniformi postali vrhunski grabljivci. Novo otkriće — delimično mineralizovani fosilizovani pršljenovi pronađeni u severnoj Australiji — ukazuje da su neke vrste lamniformi narasle do ogromnih dimenzija znatno ranije nego što se dosad verovalo.
Red Lamniformes, u koji spadaju i danas poznate velike vrste poput bele ajkule, potiče otprilike iz perioda pre 135 miliona godina. Dosadašnji podaci su sugerisali da su lamniformi postali masivni vrhunski grabljivci oko pre 100 miliona godina. Međutim, nova analiza fosila iz Darwin Formation pomera taj moment unazad za oko 15 miliona godina — na približno 115 miliona godina.
Pršljenovi su pripisani grupi cardabiodontida, velikih predatorskih ajkula koje su delovale u isto vreme kada su u morima plivali plesiosauri i iktiosauri. Na osnovu dimenzija pršljenova i statističke obrade podataka prikupljenih sa gotovo 2.000 modernih vrsta ajkula, istraživači procenjuju da je pojedinac težio više od 3 tone i meren je između oko 6 i 8 metara (20–26 stopa).
"Ovo otkriće menja vremenski okvir kada su ajkule počele da postaju zaista velike," rekao je paleontolog Mikael Siversson iz Western Australian Museum. "Ispostavilo se da su razvile veliko telo mnogo ranije nego što smo prvobitno mislili i da su već bile vrhunski predatori u plitkim morima."
Fosili ajkula su retki jer je njihov skelet građen od hrskavice koja se slabije fosilizuje — zato su zubi najčešći ostaci. U ovom slučaju, pršljenovi su delimično mineralizovani, što je omogućilo dobro očuvanje i preciznije procene veličine. Lokalitet Darwin Formation već je dao bogate nalaze: ostaci morskih reptila, kostouba riba i drugih vrsta ajkula pomažu u rekonstrukciji tadašnjih hranidbenih mreža.
Zaključak istraživanja je da su neki lamniformi dostigli gigantske dimenzije relativno rano u evoluciji reda — otprilike 20 miliona godina nakon pojave prve grupe lamniformi — što pomera početak njihove morske dominacije. Ova otkrića ističu važnost australijskih nalazišta za razumevanje razvoja praistorijskog života i dinamike drevnih okeanskih ekosistema.
Pomozite nam da budemo bolji.
