Otkriven Najveći Rotirajući Filament U Svemiru — Gigantska Nit Galaksija Koja Se Okreće

Naučnici su detektovali do sada najveću poznatu rotirajuću strukturu u kosmosu — ogroman filament sastavljen od stotina galaksija, gasa i tamne materije, koji je deo velike „kosmičke mreže”. Filament se nalazi oko 140 miliona svetlosnih godina od Zemlje i primarno je posmatran radio-teleskopom MeerKAT u Južnoj Africi.

Dimenzije i sastav

Rotirajući filament je izuzetno dugačak — približno 50 miliona svetlosnih godina — i širok oko 117.000 svetlosnih godina. U njemu je zabeleženo skoro 300 galaksija različitih veličina, kao i međugalaktički gas i tamna materija, koja se procenjuje da čini oko 27% ukupne materije u univerzumu.

Kako su otkrili rotaciju

Istraživači su utvrdili da filament rotira tako što su mjerili kretanje galaksija s obe strane njegove centralne ose: galaksije na jednoj strani se pomeraju u smeru suprotnom od onih na drugoj strani. Cela struktura ima procenjenu rotacionu brzinu od oko 246.000 milja na sat (≈396.000 km/h).

Madalina Tudorache, astrofizičarka sa Univerziteta u Kembridžu, kaže: „Verujemo da je univerzum na veoma velikim skalama organizovan kao mreža sastavljena od galaksija, gasa i tamne materije. Ta mreža — kosmička mreža — sastoji se od klastera, praznina i filamenata.”

Lyla Jung sa Univerziteta u Oksfordu, koautorka istraživanja, ističe da je ovo „najveća pojedinačna rotirajuća struktura dosad detektovana” i dodaje da statistički verovatno postoje i druge rotirajuće niti koje bi mogle biti još veće, ali ih sadašnja oprema još ne može jasno registrovati.

Analogija i značaj otkrića

Istraživači porede ponašanje filamenata sa vožnjom na vrtložnim šoljicama: svaka galaksija se okreće oko svoje ose, kao pojedinačna šoljica, dok se cela platforma (filament) okreće kao celina. Ovakvo otkriće pomaže da bolje razumemo dinamiku materije i ulogu tamne materije u formiranju velikih kosmičkih struktura.

Studija je objavljena u časopisu Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Autori napominju da će naredna generacija radio- i optičkih opservatorija omogućiti otkrivanje i proučavanje sličnih velikih struktura, što može produbiti naše znanje o evoluciji univerzuma.

Tehnička napomena: Svetlosna godina je rastojanje koje svetlost pređe za godinu (oko 9,5 biliona kilometara). Za poređenje, prečnik naše galaksije Mliječnog Puta je oko 100.000 svetlosnih godina.