Studija iz 2023. Univerziteta u Amsterdamu otkriva genetsko preklapanje između misofonije i poremećaja kao što su anksioznost, depresija i PTSP, uz povezanost i sa tinitusom. Istraživanje je koristilo podatke iz Psychiatric Genomics Consortium, UK Biobank i 23andMe, ali je zasnovano na samoprijavi i pretežno evropskim uzorcima. Dodatna anketa u UK (772 ispitanika) procenila je prevalenciju misofonije na 18,4% i istakla jake veze sa osobinama poput zabrinutosti i neuroticizma. Autori pozivaju na dalja istraživanja i kliničku procenu stanja.
Misofonija Povezana S Genima Za Anksioznost, Depresiju I PTSP — Novo Istraživanje
High resolution close-up image of a person's mouth, eating a segment of mandarin
Većina ljudi zna neprijatnost kad neko grebe noktima po tabli. Za osobe sa misofonijom, međutim, zvuci poput srkanja, hrkanja, disanja i žvakanja mogu izazvati intenzivnu emocionalnu i fizičku reakciju koja ometa svakodnevni život.
YouTube Thumbnail
Šta je pokazalo istraživanje
Istraživači sa Univerziteta u Amsterdamu, koje je vodio psihijatar Dirk Smit, objavili su 2023. rezultate genetske analize u časopisu Frontiers in Neuroscience. Analizirani su podaci iz baza Psychiatric Genomics Consortium, UK Biobank i 23andMe. Autori su otkrili genetsko preklapanje između samoprijavljene misofonije i nekoliko psihijatrijskih poremećaja, naročito anksioznosti, depresije i posttraumatskog stresnog poremećaja (PTSP), kao i sa tinitusom.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
„Postojala je i preklapanja sa genetikom PTSP‑a. To znači da geni koji povećavaju osetljivost na PTSP takođe mogu povećati verovatnoću za misofoniju,” navodi se u izveštajima i komentarima povodom studije.
Osobine ličnosti i reakcije
Studija je pokazala jaku povezanost misofonije sa ličnim osobinama kao što su povećana zabrinutost, osećaj krivice, usamljenost i neuroticizam. Reakcije na okidačke zvuke kreću se od iritacije i besa do panike i osećaja bespomoćnosti, što kod nekih osoba može ozbiljno narušiti svakodnevno funkcionisanje.
People with misophonia can have an intense reaction to triggering sounds. (Cleveland Clinic)
Neočekivani nalazi i ograničenja
Jedan neočekivan rezultat bio je manji stepen preklapanja misofonije sa autizmom (ASD) u genetskim podacima, iako su osobe sa ASD često osetljivije na zvukove. Autori zaključuju da misofonija i ASD mogu biti genetski relativno nezavisni — što ukazuje na postojanje različitih oblika misofonije (npr. vođene međuvezu emocionalnog uslovljavanja i ličnih crta).
Responses to a triggering sound can range from irritation and anger to distress that interferes with everyday life. (Andrii Iemelyanenko/Canva)
Istraživači ističu važna ograničenja: većina genetskih podataka dolazi iz evropskih populacija, a misofonija je u analizama bila samoprijavljena, a ne medicinski dijagnostikovana, što može uticati na tumačenje rezultata.
Anketa iz Ujedinjenog Kraljevstva
Independentno od genetske studije, anketa sprovedena 2023. na reprezentativnom uzorku u UK (772 ispitanika) procenila je prevalenciju misofonije na 18,4%. Upitnik koji su razvili istraživači Univerziteta Oksford i britanski tim ispitao je pet aspektâ misofonije: osećaj emocionalne pretnje, unutrašnje i spoljašnje procene, izlive i uticaj na život.
Autori ankete ističu da misofonija nije samo „biti nervozan zbog buke” nego složen poremećaj koji zahteva pažnju kliničara i dalja istraživanja.
Zaključci i implikacije
Studija sugeriše da neki genetski rizici za misofoniju dele puteve sa anksioznošću, depresijom, PTSP‑om i tinitusom, što može pomoći u razvoju ciljanih terapijskih pristupa. Ipak, potrebna su dodatna istraživanja u različitim populacionim grupama i sa klinički potvrđenim dijagnozama kako bi se bolje razumele biološke osnove ovog stanja.
Izvor: Rad objavljen u Frontiers in Neuroscience (2023). Ranija verzija teksta objavljena je u oktobru 2024.
Pomozite nam da budemo bolji.
