Novo istraživanje u Nature Communications pokazuje da mikrobialiti — "žive stene" uz jugoistočnu obalu Južne Afrike — efikasno apsorbuju ugljenik i talože ga kao kalcijum‑karbonat. Studija na četiri lokaliteta otkriva rast od oko 5 cm godišnje i slične stope apsorpcije ugljenika danju i noću, što ukazuje na metaboličke procese nezavisne od fotosinteze. Tim procenjuje uklanjanje oko 20–25 lb CO2 (~9–11 kg) po m² godišnje, što čini mikrobialite jednim od najučinkovitijih mehanizama za dugoročno skladištenje ugljenika.
„Žive stene“ koje gutaju CO2: mikrobialiti u Južnoj Africi talože ugljenik kao kamen
A cross sectional image of an actively growing microbialite from South Africa.
Među neobičnim biljkama i pticama Južne Afrike krije se i manje poznata, ali izuzetno važna skupina — "žive stene" poznate kao mikrobialiti. To su slojevite, samoodržive zajednice mikroba koje taloženjem minerala grade tvrde, koralnim grebenima slične strukture.
Novo istraživanje objavljeno u časopisu Nature Communications otkriva da mikrobialiti duž jugoistočne obale Južne Afrike ne samo da opstaju, već i aktivno skladište ugljenik u obliku kalcijum‑karbonata. Istraživački tim predvođen dr Rachel Sipler ispitao je četiri lokaliteta na kojima iz peščanih dina izbija kalcijumom bogata tvrda voda.
Ključni nalazi: mikrobialiti talože kalcijum‑karbonat vrlo brzo — procenjuje se da strukture mogu narasti oko 5 cm godišnje — i apsorbuju značajne količine ugljenika i danju i noću. Neočekivana noćna apsorpcija ukazuje da pored fotosinteze postoje i drugi metabolički procesi koji omogućavaju preuzimanje ugljenika u odsustvu svetlosti.
"Ove drevne formacije koje udžbenici često opisuju kao gotovo izumrle su žive i, u mnogim slučajevima, uspešno napreduju na mestima gde to nismo očekivali," kaže dr Rachel Sipler, koautorka studije i morska biogeohemičarka u Bigelow Laboratory for Ocean Sciences (Mejn, SAD).
Istraživači su višekratnim terenskim merenjima i eksperimentima potvrdili da mikrobialiti uklanjaju rastvoreni ugljenik iz morske vode i fiksiraju ga u stabilne mineralne depozite od kalcijum‑karbonata. Na osnovu dnevnih stopa apsorpcije, tim procenjuje da mikrobialiti mogu ukloniti oko 20–25 funti CO2 godišnje po kvadratnom metru, što odgovara približno 9–11 kg CO2/m² godišnje.
A pool of water dominated by microbialites in South Africa’s Eastern Cape.Image: Rachel Sipler.
Za poređenje, obalna močvarna staništa mogu upijati slične količine ugljenika, ali ugljenik tamo ostaje u obliku organske mase koja je znatno podložnija razgradnji i vraćanju u atmosferu. Mineralizovani ugljenik u mikrobialitima predstavlja trajniji oblik skladištenja.
Zašto je to važno? Otkriće da su ovi sistemi izuzetno efikasni u dugoročnom skladištenju ugljenika menja način na koji razumemo vezu između mikroba, obale i globalnog ugljeničnog ciklusa. Ipak, autori upozoravaju da mikrobialiti nisu univerzalno rešenje za klimatske promene — radi se o važnom, ali lokalizovanom procesu koji zahteva dalja istraživanja kako bi se razumeli potencijali i ograničenja.
Tim nastavlja da proučava kako varijacije u sastavu mikrobnih zajednica i lokalnim uslovima utiču na sudbinu ugljenika — kombinacijom merenja metabolizma i apsorpcije ugljenika naučnici grade potpuniju sliku ovih jedinstvenih ekosistema.
Zaključak: Mikrobialiti su živi, brzorastući sistemi koji efikasno talože CO2 kao stabilan mineral i predstavljaju jedan od najeffikasnijih poznatih prirodnih mehanizama za dugoročno skladištenje ugljenika. Dalja istraživanja razjasniće koliko se ovaj proces može uporediti ili dopuniti drugim ekosistemima u borbi protiv klimatskih promena.
Pomozite nam da budemo bolji.
