Na nalazištu Marathousa na Peloponezu otkrivena su dva drvena ručna alata stara oko 430.000 godina — najstariji takvi nalazi na svetu. Veći predmet (81 cm) verovatno je služio kao štap za kopanje, dok je manji (5,7 cm) verovatno upotrebljavan za preciznije radove, poput obrade kamena. Artefakti su sačuvani u vlažnom, niskooksidacionom tlu, a nalaz ukazuje na širu tehnološku upotrebu organskih materijala kod ranih hominina.
Drveni Alati Stari 430.000 Godina Otkriveni na Peloponezu — Najstariji Na Svetu
An illustration of a Stone Age hunter-gatherer who is making the oldest known wooden handheld tool. . | Credit: Original art by G. Prieto, copyright K. Harvati.
Arheolozi su na nalazištu Marathousa na Peloponezu, u južnoj Grčkoj, pronašli dva drvena ručna alata stara oko 430.000 godina — najstarija uočena i sačuvana takva oruđa na svetu, pokazuju rezultati nedavne studije objavljene u časopisu PNAS.
Opis nalaza
Veći predmet dugačak je 81 cm i na jednom kraju je rasprsnut i istrošen, što upućuje na upotrebu kao štapa za kopanje ili sličnog alata za rad sa zemljom. Autori studije navode da njegova morfologija i veličina odgovaraju karakteristikama motika ili kopala iz prapovesti.
The 31.9-inches-long (81 centimeters) wooden tool that was made by hominins who lived in what is now Greece. | Credit: Photograph by D. Michailidis, copyright K. Harvati.
Drugi predmet dugačak je 5,7 cm, potpuno ogoljen od kore, sa zaobljenim i udubljenim jednim krajem. Njegova funkcija nije definitivno utvrđena, ali istraživači smatraju da je mogao služiti za preciznije radove — na primer pri obradi kamena ili finim zanatskim radovima.
Očuvanje i kontekst
Artefakti su se zatekli u vlažnom, niskooksidacionom tlu pored jezera, uslovima koji su omogućili očuvanje drveta i drugih organskih ostataka. Na istom sloju pronađeni su i ostaci flore i faune — od kopnenih i poluvodnih sisara do slatkovodnih mekušaca, kornjača i ptica — što upućuje na bogato jezersko stanište u vreme korišćenja alata.
The 2.2-inches-long (5.7 cm) handheld wooden tool from around 430,000 years ago. | Credit: Photograph by N. Thompson, copyright K. Harvati.
"Ovi predmeti predstavljaju najstarije ručno drvene alate ikada pronađene, pomerajući dokaze o takvoj upotrebi alata za najmanje 40.000 godina," navode autori studije.
Ko je pravio alate?
Datiranje stavlja predmete na oko 430.000 godina pre sadašnjosti — približno 130.000 godina pre pojave Homo sapiensa — pa je identitet proizvođača neizvestan. Na lokalitetu nema ljudskih fosila koji bi to potvrdili, ali istraživači navode da su mogući tvorci Homo heidelbergensis ili rani neandertalci.
Značaj nalaza
Pronalazak drvenih alata upotpunjava sliku tehnološke raznovrsnosti prapovesti: raniji nalazi kamenih i koštanih alata na istom mestu već su pokazali adaptivnost hominina, a sada znamo da su koristili i biljne (propadljive) materijale. Slično, najstarija poznata drvena konstrukcija iz Zambije datira oko 476.000 godina, pa se drvo u tehnološke svrhe koristilo u različitim regionima u dubokoj prošlosti.
Iskopavanja na Marathousi vođena su od 2013. do 2019. godine; štap za kopanje pronađen je 2015, a manji drveni predmet 2018. godine. Autori studije, među kojima su Annemieke Milks (University of Reading) i Katerina Harvati (University of Tübingen), ističu da nalazi pružaju retki uvid u tehnologiju zasnovanu na propadljivim biljnim materijalima i u ponašajnu prilagodljivost hominina.
Izvor: Studie objavljena u PNAS (26. januar). Podaci preneti iz izjava istraživača i terenskih izveštaja sa nalazišta Marathousa.
Pomozite nam da budemo bolji.
