Analiza dve 7.000 godina stare mumije iz pećine Takarkori pokazala je da pripadaju ranije nepoznatoj, duboko divergentnoj severnoafričkoj genetskoj liniji koja je dugo bila izolovana. Njihova DNK je najbliža populaciji iz Taforalta u Maroku, ali nema očekivane podsaharske karakteristike. Nalazi sugerišu da su stočarske i neolitske prakse u regionu verovatno širene kulturnom difuzijom, a ne masovnim migracijama.
7.000-godišnje mumije iz Takarkorija otkrivaju ranije nepoznatu severnoafričku DNK
Scientists Found Mummies with Different DNATomekbudujedomek - Getty Images
Analiza dve prirodno sačuvane mumije iz pećine Takarkori u jugozapadnoj Libiji otkriva da su pripadale genetski izuzetno divergentnoj severnoafričkoj liniji koja se ranije nije prepoznala u studijama o praistorijskim populacijama Afrike. Uzorke su analizirali arheogenetičari na čelu sa Nada Salem iz Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, a rezultati su objavljeni u časopisu Nature.
Šta su pokazale genetske analize?
Iako se DNK u suvim uslovima obično loše čuva i često je fragmentirana, uspeli su da dobiju dovoljno genetskih podataka iz dve neolitske ženske jedinke, datirane na oko 7.000 godina. Većina njihovog genomskog porekla potiče iz ranije nepoznate severnoafričke genetske linije koja se odvojila od podsaharskih populacija veoma rano i ostala relativno izolovana većinu svog postojanja.
„Većina porekla jedinki iz Takarkorija potiče od ranije nepoznate severnoafričke genetske linije koja se odvojila od podsaharskih linija otprilike u isto vreme kada i populacije izvan Afrike i ostala izolovana većinu svog postojanja.“
Povezanost sa Taforaltom i neandertalski doprinos
Takarkori su se pokazali najbližim srodnicima populacije iz pećine Taforalt u današnjem Maroku, čiji su ostaci stari oko 15.000 godina. Međutim, količina neandertalske DNK razlikuje se između ovih grupa: Taforalt populacije pokazuju znatniji neandertalski doprinos, dok Takarkori imaju značajno manji udio neandertalske DNA — iako i dalje više nego neke savremene podsaharske grupe iz tog perioda. To ukazuje na različite istorije kontakata sa populacijama koje su nosile neandertalske gene.
Mešanje i izolacija
Istraživanja otkrivaju tragove ograničenog mešanja Takarkorija sa poljoprivrednim zajednicama iz Levanta, ali većina genetskog sastava govori o dugotrajnoj izolovanosti. Autori rada smatraju da su stanovnici Takarkorija nasledili većinu svog genetskog identiteta od lokalnih lovaca-sakupljača koji su, tokom prelaza prema produženom boravku na istom mestu, razvili napredne zanatske veštine (keramika, pletene korpe, drveni i koštani alati) i počeli da praktikuju stočarstvo pre opšte domestikacije.
Implikacije za širenje poljoprivrede i stočarstva
Ovi rezultati podržavaju ideju da se stočarstvo i druge neolitske prakse u severnoj Africi nisu nužno širile velikim migracijama ljudi, već kroz kulturnu difuziju — prenošenjem znanja i tehnika među različitim, često genetski izolovanim zajednicama.
Uloga ekološke raznolikosti Zelene Sahare
Zelena Sahara tokom Afričkog humidnog perioda (otprilike 14.800–5.500 godina pre nove ere) bila je moćno raznolika: jezera, močvare, šume, travnjaci, savane i planinski predeli stvarali su prirodne barijere koje su smanjivale kontakt između grupa i doprinele genetskoj različitosti. Upravo ta ekološka mozačnost mogla je biti ključna za dugotrajnu izolaciju linija poput one iz Takarkorija.
Zaključak: Otkriće iz Takarkorija menja naše razumevanje populacione istorije severne Afrike — pokazuje da su postojale duboko divergentne linije stanovništva koje su ostale izolovane i da je kulturna razmena igrala važnu ulogu u širenju neolitskih praksi. U pesku Sahare još uvek mogu ležati dokazi koji će dodatno osvetliti ovu kompleksnu sliku.
Pomozite nam da budemo bolji.
