AFRICOM Pojačava Vazdušne Udare U Somaliji Zbog Pretnji ISIS‑a Koje Mogu Da Pogode SAD

Američke snage pojačale su vazdušne udare i obaveštajne operacije u Somaliji kako bi umanjile rizik da terorističke ćelije, inspirisane ISIS‑om i al‑Kaidom, izvrše napade protiv Sjedinjenih Država i njihovih saveznika, izjavio je za Fox News Digital general‑major John Brennan, zamenik komandanta AFRICOM‑a.

Intenziviranje operacija i ključne brojke

Prema Brennanovim rečima, AFRICOM je 2025. izvedenih 124 vazdušnih udara protiv ciljeva povezanih sa ISIS‑om i al‑Šebabom u Somaliji — oko 12 puta više nego tokom cele 2024. godine pod administracijom prethodne američke vlade. U prvim nedeljama 2026. zabeleženo je dodatnih 26 napada.

This picture taken on September 1, 2016, in Nairobi shows a computer screen displaying the portrait of Somali-born cleric Abdulqadir Mumin, accused of heading the Islamic State group in East Africa. He was put on a U.S. terror list.

Glavni ciljevi i pretnje

Brennan upozorava da su pretnje dvostruke: sa jedne strane postoje pojedinačne osobe u SAD regrutovane putem društvenih mreža, a sa druge ― organizovane i finansirane ćelije koje mogu da planiraju veće napade. "Kada terorističke organizacije dobiju vremena i prostora za planiranje, postaju opasnije", naveo je on.

"Ako su na bežanju i stalno zabrinuti za opstanak, ne mogu efikasno da planiraju i sprovedu velike operacije." — Lt. Gen. John Brennan

Vođa i teritorijalne promene

Abdulqadir Mumin, za koga Brennan kaže da je jedan od ključnih lidera globalne ISIS mreže, navodno se nalazi u Golis planinama i iz tog područja koordinira aktivnosti koje sežu van Afrike — ka Evropi, Dalekom istoku i SAD. Lokalni partneri, posebno snage Puntland Defense Forces (PDF), uz podršku SAD u obaveštajnom deljenju i zračnim udarima, povratili su znatan deo teritorije koji je ranije kontrolisao ISIS‑Somalija.

Soldiers of the Somalia National Army walk near Sabiid, one of the towns they have liberated from al-Shabab, in Somalia on Nov. 11, 2025.

Al‑Šebab i regionalna dinamika

Al‑Šebab, ogranak al‑Kaide u Somaliji, ostaje snažna pretnja, naročito u južnim regionima. Brennan je istakao porast koordinacije između al‑Šebaba i Huti snaga, dok je njihov prioritet, kako je ocenio, preuzimanje Mogadišua i konsolidacija kontrole nad delovima zemlje.

Uloga SAD i regionalnih partnera

AFRICOM uglavnom deluje u modelu "remote advise and assist": američke snage pružaju obaveštajnu podršku (ISR), vazdušne udare i transport, dok lokalne snage izvode kopnene operacije svojim oklopnim sredstvima. Brennan i ambasador Robert Scott naglašavaju da su region i međunarodni partneri — uključujući Keniju, Etiopiju, Ugandu, Somaliland, Puntland i Jubaland — delili teret borbe protiv ekstremističkih grupa.

A soldier with the Puntland Defense Force fires a machine gun at a former Islamic State stronghold near Daabdamale, Puntland, Somalia on Jan. 25, 2025.

Političke i ekonomske implikacije

Brennan je takođe ukazao na potencijalne ekonomske koristi stabilizacije Somalije: oslobađanje pristupa prirodnim resursima, kao što su kritični minerali i nalazišta LNG‑a, moglo bi privući privatne investicije koje posluže kao dodatni faktor stabilnosti.

Zaključak

AFRICOM‑ove operacije u Somaliji predstavljaju pokušaj da se preduhitre i onemoguće mogućnosti napada na teritoriji SAD i njenih saveznika, dok regionalne snage uz podršku SAD pokušavaju da povrate kontrolu nad teritorijama koje su ranije držali ekstremisti. Situaciju i dalje karakterišu visoki bezbednosni rizici i potreba za međunarodnom saradnjom.