Studija iz Singapura pokazuje da velika izloženost ekranima pre druge godine života može biti povezana sa promenama u razvoju mozga, koje su kasnije povezane sa sporijim donošenjem odluka i povećanom anksioznošću u tinejdžerskom dobu. Istraživanje je pratilo 168 dece više od deset godina i radilo snimke mozga sa 4,5, 6 i 7,5 godina. Efekti nisu uočeni za izloženost u trećoj i četvrtoj godini, što ukazuje na poseban značaj ranih godina.
Prekomerno Vreme Pred Ekranima Pre 2. Godine Može Uticati Na Razvoj Mozga — Studija Iz Singapura
Children who had more screen exposure as infants showed faster development in brain areas linked to visual processing and self-control, say researchers. Mascha Brichta/dpa
Novo istraživanje iz Singapura ukazuje da velika izloženost ekranima pre druge godine života može biti povezana sa promenama u razvoju mozga koje se kasnije povezuju sa sporijim donošenjem odluka i većom anksioznošću u tinejdžerskom uzrastu. Nalazi ne dokazuju direktnu uzročnost, ali upućuju na važnost ranih godina za razvoj moždanih mreža.
Šta je istraživanje pokazalo?
Studija, koju je vodila vanredna profesorka Tan Ai Peng (A*STAR, Institute for Human Development and Potential) u saradnji sa Nacionalnim univerzitetom Singapura, koristila je podatke iz dugogodišnjeg GUSTO projekta (Growing Up in Singapore Towards Healthy Outcomes). Istraživači su pratili 168 dece više od deset godina i radili magnetne snimke mozga kada su deca imala 4,5, 6 i 7,5 godina, što im je omogućilo da prate razvoj moždanih mreža u vremenu.
Ključni nalazi
- Veća izloženost ekranima pre navršene druge godine povezana je sa bržim sazrevanjem moždanih zona odgovornih za vizuelnu obradu i kontrolu ponašanja.
- Ovo "ubrzano sazrevanje" moglo bi značiti da se određene mreže specijalizuju pre nego što razviju efikasne veze za složenije kognitivne funkcije, što može smanjiti fleksibilnost i otpornost mozga kasnije.
- Vreme provedeno pred ekranom u trećoj i četvrtoj godini nije pokazalo iste veze, pa istraživači ističu da su prve dve godine posebno osetljiv period.
"Ubrzano sazrevanje događa se kada određene moždane mreže razvijaju prebrzo, često kao odgovor na nepovoljne uslove ili intenzivne podražaje," kaže dr Huang Pei, prvi autor studije.
Ograničenja i tumačenje
Autori napominju da je reč o opservacijskoj studiji: povezanost ne dokazuje uzročnost. Mogući faktori koji utiču na rezultate uključuju tip sadržaja, kontekst korišćenja (npr. pasivno gledanje naspram interaktivne igre), socioekonomske okolnosti i stil roditeljstva. Takođe, studija se zasniva na relativno malom uzorku (168 ispitanika), pa su potrebna dodatna istraživanja kako bi se potvrđeni nalazi i razjasnili mehanizmi.
Praktični zaključci za roditelje i donosioce politika
Istraživači sugerišu pažnju pri izlaganju dece ekranima u prvim godinama života i podržavaju smernice koje preporučuju ograničavanje vremena pred ekranom kod najmlađih. Stručnjaci obično savetuju da roditelji preferiraju interakciju uživo, čitanje i igru koja podstiče razvoj jezika i socijalnih veština, a da ekrane koriste pažljivo i uz nadzor kad su potrebni.
Gde je rad objavljen: eBioMedicine. Uzorak: 168 dece, praćeni više od 10 godina (snimci mozga u 4,5; 6; 7,5 godina).
Pomozite nam da budemo bolji.
