Borealne šume se, prema analizi Landsat satelitskih snimaka iz 1985–2020, u proseku pomeraju prema severu za 0,29° i povećale su pokrivenost za oko 12%. Ozelenjavanje može dodatno vezati 1,1–5,9 Gt ugljenika, ali rastući rizici od požara, suše, bolesti i štetočina prete da ponište te dobiti. Autori pozivaju na kombinovanje satelitskih podataka sa terenskim merenjima i bolju međusektorsku komunikaciju kako bi se predvideli i ublažili klimatski povratni efekti.
Borealne Šume Se Pomeraju Prema Severu: Sateliti Pokazuju Ozelenjavanje, Ali I Veće Rizike
Scientists have found that boreal forests, the largest terrestrial biome on Earth, are steadily shifting northwards.
Klimatske promene ostavljaju jasne i često dramatične tragove na planeti — od brzog povlačenja ledenjaka do intenzivnijih vremenskih nepogoda. Borealne šume, najveći kopneni bioms na Zemlji, takođe osećaju ove promene: nova analiza satelitskih snimaka ukazuje da se njihove granice pomeraju prema severu dok se u mnogim područjima povećava udeo mladih šuma.
Kako je sprovedeno istraživanje
Međunarodni tim istraživača, uključujući naučnike iz NASA Goddard Space Flight Center, analizirao je snimke iz programa Landsat u periodu 1985–2020. Na osnovu tih podataka kreirana je detaljna mapa pokrivenosti drvećem sa rezolucijom od 100 stopa (≈30 m) kako bi se pratila promena tokom 36 godina.
Glavni nalazi
Istraživanje pokazuje dva ključna trenda: ukupna pokrivenost drvećem u borealnom pojasu porasla je za oko 12%, dok su se granice šume u proseku pomerile za 0,29° srednje širine prema severu. Autori ističu da ovo pomeranje i ozelenjavanje regiona može imati značajnu ulogu u globalnom ugljeničnom bilansu.
Ovi nalazi potvrđuju napredovanje borealne šume prema severu i ukazuju na budući značaj ozelenjavanja tog regiona za globalni ugljenični bilans.
Šta to znači za ugljenik?
Rast mladih stabala može privremeno povećati sposobnost sekvestracije ugljenika — procenjuje se da bi borealna ekspanzija mogla vezati približno 1,1–5,9 gigatona (Gt) ugljenika. Kao poređenje, procenjuje se da sva svetska stabla sada sadrže oko 861 Gt ugljenika.
Međutim — rizici ostaju veliki
Ipak, scenarij nije jednostavno pozitivan. Kraće zime, toplija leta i duži sušni periodi povećavaju rizik od velikih požara, izbijanja štetočina (npr. kora-buba) i širenja bolesti, što može dovesti do brzih i masivnih gubitaka šumskog pokrivača. Takvi gubici mogu delimično ili potpuno poništiti koristi od dodatne sekvestracije ugljenika.
Autori napominju da neto trendovi prikrivaju veliku geografsku i vremensku heterogenost: dok se u nekim oblastima beleži ozelenjavanje, u drugim dolazi do propadanja šuma usled požara, suše ili napada insekata.
Potpunije razumevanje dinamike borealnih šuma zahteva integraciju satelitskih vremenskih serija sa terenskim merenjima krošnje i ekoloških faktora koji upravljaju rastom, mortalitetom i zamenom vrsta. Prevođenje tih saznanja u mere za ublažavanje i adaptaciju zahteva efikasnu komunikaciju između nauke, vlasti i privrede.
Upravljanje budućnošću borealnih šuma zahteva kombinaciju praćenja iz svemira i terenskih studija, kao i politike koje smanjuju emisije gasova staklene bašte i jačaju otpornost ekosistema na neposredne pretnje.
Pomozite nam da budemo bolji.
