Krata verzija: Iz leda pećine Scărișoara u Rumuniji izolovan je soj Psychrobacter SC65A.3 star približno 5.000 godina, koji je rezistentan na 10 od 28 testiranih antibiotika. Istraživači smatraju da taj psihrofilni soj ne inficira ljude, ali nalaz potvrđuje da su mehanizmi antimikrobne rezistencije drevni. Genom otkriva 11 gena koji bi mogli proizvesti nove antimikrobne molekule, što otvara mogućnosti za razvoj lekova, dok topljenje leda može osloboditi drevne mikroorganizme i njihove gene.
Otkriven 5.000 godina star soj bakterije iz ledene pećine koji je otporan na moderne antibiotike
A bacterial strain found in a 5,000-year-old layer of ice in Romania's Scarisoara cave (above) is resistant to 10 modern antibiotics. - Helmut Jacob/Alamy Stock Photo
U dubinama pećine Scărișoara u Rumuniji nalazi se ogroman podzemni glečer — približne zapremine 40 olimpijskih bazena koji se formirao pre oko 13.000 godina. Iz leda starog oko 5.000 godina naučnici su izolovali soj Psychrobacter SC65A.3, koji je pokazao neočekivanu otpornost na više savremenih antibiotika.
Kako su istraživači radili
Tim je izbušio cilindrični uzorak leda dužine 25 metara iz dela pećine poznatog kao Velika dvorana. Iz uzoraka su u laboratoriji izolovali različite bakterijske sojeve i sekvencirali njihove genome da bi identifikovali gene povezane sa preživljavanjem u hladnim uslovima i sa antimikrobnom rezistencijom.
Ključni nalazi
Ispitivanjima protiv 28 rutinski korišćenih antibiotika, soj SC65A.3 pokazao je otpornost na 10 lekova, među kojima su trimetoprim, klindamicin i metronidazol. Autori studije naglašavaju da, prema trenutnim dokazima, ovaj psihrofilni soj ne inficira ljude — tipičan je za hladne sredine kao što su led i rashlađene namirnice.
„Otpornost na antibiotike je drevna evolutivna osobina, oblikovana konkurencijom među mikrobima tokom miliona godina,“ rekao je dr Cristina Purcarea iz Instituta za biologiju u Bukureštu, jedna od glavnih autorki studije.
Šta to znači za zdravlje i nauku
Ovaj nalaz potvrđuje da su mehanizmi rezistencije postojali mnogo pre nego što su ljudi počeli da koriste moderne antibiotike, ali modernom upotrebom antibiotika može se ubrzati njihovo širenje u populacijama mikroba. Istovremeno, analiza genoma Psychrobacter SC65A.3 otkrila je 11 gena koji potencijalno proizvode molekule sposobne da ubiju ili zaustave rast drugih bakterija, gljivica i virusa — što može biti polazna tačka za potragu za novim antibioticima.
Ekološki rizici
Kako planetarno zagrevanje i topljenje glečera i permafrosta napreduje, moguće je da će biti oslobođeni mikroorganizmi koji su hiljadama godina bili zarobljeni u ledu. Većina takvih mikroba verovatno nije opasna za ljude, ali neki mogu nositi gene za rezistenciju ili druge nepoznate biomolekule koje mogu uticati na savremene ekosisteme.
Drugi timovi istraživača već su oživeli drevne viruse iz permafrosta kako bi procenili rizike — podsećajući da iako je verovatnoća izbijanja bolesti niska, potencijalni uticaj zahteva praćenje i istraživanje.
Zaključak i perspektive
Nalaz soja Psychrobacter SC65A.3 podvlači dva važna trenda: otpornost na antibiotike ima duboke evolutivne korene, ali istovremeno iz ledenih i drugih ekstremnih staništa mogu proizaći i novi molekuli koji bi postali osnova za lekove budućnosti. Dalja analiza molekula koje ovaj soj luči i dalje istraživanje ekstremnih staništa ostaju prioritet u potrazi za novim antimikrobnim strategijama.
Studija je objavljena u časopisu Frontiers in Microbiology. Autori upozoravaju da su potrebna dodatna istraživanja pre bilo kakvih zaključaka o riziku po javno zdravlje.
Pomozite nam da budemo bolji.
