Studija objavljena u Nature Food povezuje krčenje šuma (2001–2022) sa proizvodnjom brojnih namirnica i identifikuje govedinu kao najvećeg pojedinačnog pokretača. Govedina je povezana sa ~120 miliona akri izgubljenih šuma (≈48,6 miliona ha) i oslobađanjem preko 20.000 megatona CO2. Autori pozivaju potrošače da obrate pažnju na poreklo hrane i razmotre smanjenje unosa govedine, dok stručnjaci upozoravaju na ograničenja u detekciji nekih kultura.
Govedina Razara Tropske Šume — 120 miliona akri (≈48,6 miliona ha) i preko 20.000 megatona CO2 (2001–2022)
Cattle graze on deforested land in the Brazilian Amazon, in the northern state of Para, in the fall of 2009. | Andre Penner/AP
Nije moguće živeti potpuno bez uticaja na životnu sredinu: čak i „čista” energija zahteva resurse, medicinski materijali stvaraju otpad, a organska hrana često se uzgaja uz upotrebu pesticida. Ipak, jedna promena koju pojedinci mogu odmah da uvedu i koja bi imala veliki efekat na klimu i šume je smanjenje konzumacije govedine.
Velika studija objavljena u Nature Food povezala je gubitak šuma u periodu 2001–2022. sa proizvodnjom raznih poljoprivrednih komoditeta. Analiza pokazuje da je uzgoj stoke za govedinu bio najznačajniji pojedinačni pokretač krčenja tropskih šuma u tom periodu.
Glavni nalazi
Prema studiji, govedina je odgovorna za približno 120 miliona akri izgubljenih šuma između 2001. i 2022. godine — što odgovara oko 48,6 miliona hektara, površini većoj od države Kalifornije. Većina krčenja dogodila se u tropskim oblastima, uključujući Amazon, koja su bogata biodiverzitetom.
An aerial photo of rice paddies in Eheliyagoda, Sri Lanka.|Thilina Kaluthotage/Xinhua via Getty Images
Autori su takođe procenili emisije ugljen-dioksida nastale usled krčenja šuma. Prilikom čišćenja zemljišta često se spaljuju stabla, oslobađajući velike količine ugljenika. Studija procenjuje da je zbog uticaja na šume podizanje stoke za meso oslobađalo više od 20.000 megatona CO2 (tj. oko 20 gigatona) u poslednje dve decenije — više od tri puta godišnjih emisija SAD-a.
Drugi komoditeti i ograničenja analize
Osim govedine, i palmino ulje i soja su zamenile milione hektara tropskih šuma. Palmino ulje se široko koristi u prehrambenoj i kozmetičkoj industriji, dok se velik deo soje proizvodi kao stočna hrana, ne direktno za ljudsku ishranu.
Iznenađujuće, studija ukazuje da su neke osnovne kulture — kukuruz, pirinač i kasava — imale veći površinski otisak krčenja šuma nego kakao ili kafa u periodu analize. Ipak, stručnjaci upozoravaju na metodološka ograničenja: satelitske slike mogu teško razlikovati plantaže kakaa i kafe koje rastu među drvećem od prirodnih šuma, pa je moguće da je uticaj tih kultura podcenjen.
A herd of cattle in the Amazon graze on land that was recently burned, in Para state, Brazil, in August of 2020.| Andre Penner/AP
"Analiza je snažna, ali postoje ograničenja u podacima koja mogu dovesti do potcenjivanja uticaja nekih kultura, posebno kakaa i kafe," rekao je Liz Goldman iz Global Forest Watch-a, koji nije bio uključen u studiju.
Šta potrošači mogu da urade
Studija jasno pokazuje da potrošačima sledi moćna poruka: smanjenje unosa govedine i pažnja pri izboru porekla mesa mogu doprineti zaštiti tropskih šuma. Na primer, SAD uvoze značajne količine govedine iz Brazila — lokaliteta gde su krave često stočari na zemljištu dobijenom krčenjem Amazona.
Međutim, potražnja za govedinom raste globalno, kako rastu prihodi u zemljama poput Kine. Autori i stručnjaci ističu da sama informisanost nije dovoljna da promeni navike; potrebne su politika, industrijske promene i dostupne alternative.
Napomena o autoru: Benji Jones, autor originalnog teksta, radio je kao istraživački analitičar za Global Forest Watch od 2013. do 2015. godine.
Pomozite nam da budemo bolji.
