NASA je objavila animaciju koja prati kretanje saharske prašine od 1. do 9. marta, pokazujući dolazak oblaka prašine iz severozapadne Afrike do Zapadne Evrope. Prašina je izazvala mutna nebesa u južnoj Engleskoj i Alpima, a delovi su pali kao prljava "krvava" kiša u Španiji, Francuskoj i Ujedinjenom Kraljevstvu. Studije pokazuju da ovakvi događaji mogu značajno smanjiti proizvodnju solarne energije (u Mađarskoj efikasnost pala na ~46% na danima sa puno prašine). Naučnici povezuju porast ovih događaja sa sušnijim uslovima u severozapadnoj Africi i promenjenim obrascima vetrova.
NASA Prikazuje Putovanje Saharske Prašine Preko Evrope (1.–9. mart)
In the light of the setting sun, the sky forms a veil of Saharan dust over the Wurmberg in Lower Saxony, Germany. The Sahara dust colors the sky red.
NASA je objavila animaciju koja prati kretanje saharske prašine u periodu od 1. do 9. marta, pokazujući kako su oblaci prašine putovali iz severozapadne Afrike preko Atlantskog okeana i Sredozemlja ka Zapadnoj Evropi.
Šta prikazuje animacija
Grafika prikazuje masu kolone prašine (dust column mass density) — količinu čestica u zamišljenoj vertikalnoj koloni vazduha. Animacija je napravljena uz pomoć modela Goddard Earth Observing System (GOES), koji integriše satelitske podatke i atmosferske fizičke jednačine da bi simulirao kretanje aerosola u realnom vremenu.
Gde su se manifestovale posledice
Kada su oblaci prašine stigli do zapadne Evrope, stanovnici su prijavljivali mutno i žućkasto nebo u južnoj Engleskoj, kao i u švajcarskim i italijanskim Alpima — prašina je, kako kažu izveštaji, stigla čak do Matterhorna. Delovi čestica pali su na tlo u obliku prljave ili "krvave" kiše, ostavljajući braonkaste naslage na površinama.
Niskopritisni sistem poznat kao Storm Regina prošao je preko Španije i Portugala i u kombinaciji sa dizanjem prašine doveo je do zabeleženih padavina sa visokim udjelom čestica — mediji su to opisali kao "krvavu kišu" u južnoj i istočnoj Španiji, delovima Francuske i na jugu Ujedinjenog Kraljevstva.
Prašnjavi cirusi i uticaj na klimu i energiju
MeteoSwiss navodi da se u višim slojevima atmosfere iznad Sredozemlja formirao sloj tzv. "prašnjavih cirusa" — čestice prašine mogu delovati kao jezgra za kondenzaciju i podstaći formiranje ledenih kristala. Razumevanje ovakvih oblaka pomaže da se proceni njihov uticaj na lokalno vreme, klimu i proizvodnju solarne energije.
U analizi objavljenoj u časopisu Scientific Reports, naučnici su koristili podatke iz MERRA-2, posmatranja MODIS-a i drugih satelitskih izvora da procene uticaj saharske prašine na solarne elektrane u Mađarskoj. U danima sa velikom koncentracijom prašine sposobnost solarnih panela da direktno pretvaraju sunčevu svetlost u električnu energiju pala je na oko 46% (u poređenju sa 75% i više na danima sa malo prašine). Glavni razlog su pojačano prisustvo i refleksija cirusnih oblaka koje smanjuju zračenje dostupno panelima.
Trendovi i mogući uzroci
Neka novija istraživanja ukazuju na češće i intenzivnije zimske događaje sa prašinom u Evropi. Mogući uzroci su suvlji uslovi u severozapadnoj Africi i promenjeni atmosferski obrasci koji češće usmeravaju jake vetrove sa Sahare prema severu.
Izvori: NASA (animacija), MeteoSwiss, Scientific Reports (analiza MERRA-2, MODIS).
Pomozite nam da budemo bolji.
