Posmatranja teleskopa James Webb sugerišu da međuzvezdna kometa 3I/ATLAS može imati 10–12 milijardi godina, što je znatno više od starosti Zemlje i Sunčevog sistema. Analize izotopa pokazuju rekordno obogaćenje deuterijumom i neobične ugljenične izotopske odnose, što upućuje na formiranje u vrlo hladnom (~30 K) i ranoj regiji Mliječnog puta. Studija je zasad u preprint fazi, ali daje važan uvid u ranu hemiju galaksije.
JWST Otkriva: Međuzvezdna Komet 3I/ATLAS Moguće Ima 10–12 Milijardi Godina
The long tail and secondary anti-tail of 3I/ATLAS, as well as several other smaller jets emerging from its coma, captured by astrophotographer Satoru Murata on Nov. 16, 2025. | Credit: Satoru Murata
Posmatranja svemirskog teleskopa James Webb (JWST) sugerišu da međuzvezdna kometa 3I/ATLAS može imati između 10 i 12 milijardi godina — znatno više od Zemlje i našeg Sunčevog sistema, i verovatno formirana u ranoj fazi istorije Mliječnog puta. Novo istraživanje, još u preprint fazi i podloženo recenziji, analiziralo je izotopske odnose u gasovima koje je kometa otpuštala pri prolasku kroz unutrašnji Sunčev sistem.
Šta su pokazala merenja?
JWST je 22. decembra 2025. zabeležio spektre materijala iz kometarnog koma i otkrio neuobičajeno visoko obogaćenje vode deuterijumom (teži izotop vodonika). Takođe su registrovani izotopski odnosi ugljenika koji se razlikuju od poznatih vrednosti za komete Sunčevog sistema. Autori studije tumače te podatke kao znak da je 3I/ATLAS nastao u izrazito hladnom (~30 K) i dobro zaštićenom protoplanetarnom disku pre oko 10–12 milijardi godina.
Značaj nalaza
Ako se potvrde, ove analize ukazuju da su bogati prebiotički i organski procesi mogli biti prisutni već u veoma ranom periodu formiranja zvezda u našoj galaksiji. Romain Maggiolo (Royal Belgian Institute for Space Aeronomy), koji nije bio uključen u studiju, ocenio je da izotopski sastav komete značajno odstupa od kometa Sunčevog sistema, pa to govori i o formativnom okruženju drugačijem u vremenu i prostoru.
3I/ATLAS likely originated somewhere within the Milky Way's thick disk (red lines) before crossing paths with our sun along its orbit around the galaxy (yellow lines). | Credit: M. Hopkins/Ōtautahi-Oxford team. Base map: ESA/Gaia/DPAC, Stefan Payne-Wardenaar, CC-BY-SA 4.0
"Izotopski sastav materijala koji se oslobađa iz 3I/ATLAS-a predstavlja ključni novi deo slagalice, ali slagalica je daleko od kompletiranja," rekao je Maggiolo.
Faktički podaci o kometi
3I/ATLAS je tek treći međuzvezdni objekat u našoj zabeleženoj istoriji. Hablova posmatranja procenjuju prečnik između oko 440 m i 5,6 km. Komet je ušao u Sunčev sistem brzinom približno 137.000 mph (221.000 km/h), imao je perihelion 29. oktobra 2025. i najbliži prolaz pored Zemlje 19. decembra 2025. (oko 270 miliona km). Nakon posmatranja JWST-om, objekt sada ubrzano napušta unutrašnji Sunčev sistem i prolazi pored Jupitera — očekivani prolaz oko 15. marta — preći će i orbite spoljnjih planeta narednih godina.
Ograničenja i naredni koraci
Autori jasno navode da je rad preliminarni i čeka recenziju. Dodatna ograničenja uključuju to što je kometa godinama bila izložena kosmičkom zračenju, što može menjati površinski i hemijski sastav i otežati objašnjenje njenog tačnog porekla. Mogućnost praćenja putanje i nove analize spektara iz različitih instrumenata pomoći će da se potvrde ili ospore trenutni nalazi.
Gde pratiti kometu: Putanju i trenutne podatke možete pratiti preko NASA-inog simulacionog alata "Eyes on the Solar System".
Pomozite nam da budemo bolji.
