Sažetak: Nova studija zasnovana na DNK analizi 132 jedinca iz megalitske grobnice Bury (oko 48 km od Pariza) otkriva dve nepovezane faze sahranjivanja razdvojene pauzom od približno 200 godina. Prva populacija bila je genetski raznovrsna i povezana sa kontinentalnim neolitskim poljoprivrednicima, dok je druga bila homogenija i sa preko 80% porekla iz neolitske Iberije. Pronađeni su i tragovi drevnih patogena, a palinološki i arheološki podaci ukazuju na napuštanje naselja i promene u poljoprivredi, što zajedno sugeriše demografski kolaps kao uzrok transformacije regiona.
Nestanak Pre 5.000 Godina: DNK Iz Grobnice Bury Otkriva Ko Je Naselio Parizki Basen
Scientists Solved a Vanishing Population MysteryJames Osmond - Getty Images
Neobična praznina u sadržaju pet milenijuma stare megalitske grobnice kod Pariza daje novo objašnjenje za masovni pad stanovništva krajem četvrtog milenijuma pne i za to ko je potom naselio slobodne prostore. Grobnica Bury, oko 48 km severno od Pariza, sadrži posmrtne ostatke stotina ljudi; analiza DNK i arheoloških podataka otkriva dramatičan preokret u stanovništvu i načinu života u Basenu Pariza.
Glavni nalazi istraživanja
Međunarodni tim koji je objavio rad u Nature Ecology & Evolution analizirao je DNK 132 osobe iz grobnice Bury i identifikovao dve jasno odvojene faze sahranjivanja: prva datira otprilike od 3200. do 3100. pne, dok druga počinje oko 2900. pne. Između njih postoji pauza od ~200 godina bez sahrana, što se poklapa sa širim demografskim padom u severozapadnoj Evropi.
Dve nepovezane populacije
Prva faza obuhvata genetski raznovrsnu zajednicu povezanu sa kontinentalnim neolitskim poljoprivrednicima. Druga faza je bila znatno homogenija: više od 80% genetskog porekla drugog talasa potiče iz neolitske Iberije (današnja Španija i jug Francuske). Različiti obrasci sahranjivanja i različite Y-hromozomske linije potvrđuju da je reč o populacionoj smeni, a ne o postepenoj kulturnoj promeni.
Šta je uzrokovalo pad?
Uz DNK, istraživači su pronašli tragove drevnih patogena, među kojima su i bakterije povezane s kugom i s povratnom groznicom. Pollen podaci pokazuju ponovni porast šuma tokom jaza između faza, a arheološki nalazi ukazuju na promenu poljoprivrede i napuštanje pašnjaka i oranica — sve zajedno sugeriše napuštanje naselja i demografski kolaps. Autori smatraju da kombinacija infektivnih bolesti, ekološkog stresa i demografske kontrakcije može objasniti prestanak gradnje megalita i široku rekonstrukciju populacija.
Širi regionalni kontekst
Studija ukazuje da je pad bio geografski širok: u nekim regionima (npr. Skandinavija) stepni pastoralisti su zamenili lokalne poljoprivrednike, dok je u Basenu Pariza došlo do doseljavanja neolitskih farmera iz Iberije. Istraživači predlažu da je demografski "vakuum" nastao usled pada omogućio brzo širenje susednih populacija.
Zašto je važno: Ovaj rad spojem genetskih, palinoloških i arheoloških podataka daje snažan dokaz da su bolesti i ekološki stres mogli pokrenuti velike demografske promene u Evropi pre oko 5.000 godina, s posledicama koje se ogledaju i u promenama kulture i naseljavanja.
Rezultati naglašavaju koliko su kombinovani dokazi iz DNK, mikrobiologije i pejzažnih analiza važni za razumevanje velikih promena u praistoriji — i otvaraju nova pitanja o širenju bolesti, klimatskim pritiscima i društvenim posledicama u neolitu.
Pomozite nam da budemo bolji.
