Rover Curiosity otkrio je najraznovrsniji set organskih molekula na Marsu, uključujući sedam jedinjenja do sada neidentifikovanih na toj planeti. Analiza uzorka iz Mary Anning (Glen Torridon), izvedena rastvaranjem u TMAH i ispitivanjem u instrumentu SAM, otkrila je ukupno 21 ugljikovo jedinjenje koja su mogla biti sačuvana oko 3,5 milijardi godina. Eksperiment ne dokazuje biološko poreklo molekula; naučnici naglašavaju da je povratak uzoraka na Zemlju ključan za konačnu verifikaciju.
Curiosity Otkrio Najraznovrsniju Organiku Na Marsu — Sedam Dosad Nepoznatih Molekula
The Curiosity Mars rover takes this selfie in 2020 after drilling a rock sample from a site named after British paleontologist Mary Anning. - JPL-Caltech/MSSS/NASA
Rover Curiosity otkrio je najraznovrsniji skup organskih molekula ikada zabeležen na Marsu, uključujući sedam jedinjenja koja ranije nisu bila identifikovana na crvenoj planeti. Rezultati, objavljeni u časopisu Nature Communications, potiču iz prvog takvog „mokrog“ hemijskog eksperimenta izvedenog na Marsu.
Kako je izveden eksperiment
Uzorak stene nazvan Mary Anning iz regiona Glen Torridon na padinama Mount Sharpa bio je izbušen 2020. godine, samleven i ubačen u instrument SAM (Sample Analysis at Mars) u trupu rovera. Tim je rastvorio deo uzorka u korozivnom rastvoru tetrametilamonijum hidroksidu (TMAH) kako bi razgradio veću organsku materiju i otkrio skrivene molekule koje se pri drugim metodama teže detektuju.
Curiosity’s Mastcam captures this mosaic in 2019 of a region on Mount Sharp with many clay-bearing rocks. - JPL-Caltech/MSSS/NASA
Šta je otkriveno
Istraživači su identifikovali ukupno 21 jedinjenje koje sadrži ugljik, među kojima su azotni heterociklus (vrsta prstena koji uključuje azot i koji može biti preteča nukleinskih kiselina) i benzotiofen (molekul sa sumporom koji se često nalazi u meteoritima). Tim procenjuje da su pronađeni organici sačuvani na Marsu oko 3,5 milijardi godina.
„Ovi nalazi pokazuju da veća, složenija organska materija može da se sačuva na Marsu kroz geološka razdoblja, uprkos surovom radijacionom okruženju,“ izjavila je dr Amy Williams, vodeća autorka studije.
Ograničenja i dalje potrebe
Eksperiment nije dizajniran da utvrdi poreklo molekula — da li su biološkog porekla, doneti meteoritima ili nastali geološkim procesima. Zbog toga naučnici ističu da bi najpouzdaniji način da se odlučno odgovori na pitanje da li je život ikada postojao na Marsu bio povratak uzoraka na Zemlju i analiza u naprednim laboratorijama.
An annotated close-up shows three holes Curiosity drilled into Martian rock at the Mary Anning site in 2020. - JPL-Caltech/MSSS/NASA
U studiji su takođe urađena poređenja u laboratorijskim uslovima: izloženi su uzorci meteorita Murchison TMAH-u, a rezultati su pokazali nastanak sličnih molekula, što pomaže u tumačenju nalaza i mogućem meteoritskom poreklu dela organske materije.
Širi kontekst i buduće misije
Ovo otkriće nadovezuje se na ranija zapažanja Curiosityja i Perseverancea o organskim molekulima i drugim strukturama koje mogu ukazivati na nekadašnje povoljne uslove. Eksperiment predstavlja tehnički proboj u izvođenju složene hemije na drugačijoj planeti i postavlja osnovu za slične analize na budućim misijama, poput evropskog rovera ExoMars Rosalind Franklin i NASA-inog Dragonfly misije na Titanu.
Iako je jedan predloženi plan vraćanja uzoraka prikupljenih Perseverancejem u januaru otkazan od strane Kongresa SAD, naučna zajednica i dalje smatra povratak uzoraka ključnim za konačan odgovor na pitanje o postojanju života izvan Zemlje.
Zaključak: Nalazi potvrđuju da sedimentne stene na Marsu mogu sačuvati raznovrsne organske molekule kroz milijarde godina. Ipak, da bi se pouzdano odredilo poreklo tih molekula, neophodno je vratiti uzorke na Zemlju i analizirati ih u laboratorijskim uslovima.
Pomozite nam da budemo bolji.
