Nova analiza CDC-a pokazuje da približno 24% odraslih u pet saveznih država SAD ima antitela na alpha-gal, molekul povezan s alergijom na crveno meso koju prenose krpelji. Studija je obuhvatila 3.000 uzoraka krvi prikupljenih između novembra 2024. i aprila 2025. Prisustvo antitela ukazuje na izloženost ujedu krpelja, ali ne mora značiti da osoba ima klinički sindrom. Stručnjaci upozoravaju na mogućnost rasta slučajeva kako se krpelji šire u nove regione.
Upozorenje CDC-a: Gotovo 24% Odraslih U Pet Država Ima Antitela Na Alpha-Gal — Rizik Od Alergije Na Crveno Meso
A lone star tick. The tick can trigger a meat allergy in people called alpha-gal syndrome. (Kasey Decker / Getty Images file)(Kasey Decker)
Nova analiza Centra za kontrolu i prevenciju bolesti (CDC) ukazuje da znatno veći broj ljudi nego što se ranije mislilo pokazuje znakove izloženosti alpha-gal molekulu povezanom s alergijom na crveno meso nakon ujeda krpelja.
Šta je istraživanje otkrilo
Istraživanje se zasnovalo na analizi 3.000 uzoraka krvi prikupljenih od novembra 2024. do aprila 2025. iz 10 saveznih država. Autori navode da je u pet država gde je lone star krpelj najrasprostranjen — Arkansasu, Kentakiju, Misuriju, Tenesiju i Virdžiniji — procenat odraslih s antitelima na alpha-gal iznosio približno 24%.
Šta znači prisustvo antitela
Prisustvo antitela ne znači automatski da osoba ima alpha-gal sindrom. Antitela ukazuju da je osoba verovatno bila izložena alpha-gal molekulu putem ujeda krpelja, ali ne svi razviju simptome. Istraživači upozoravaju na rizik prekomerne dijagnostike i naglašavaju da je potrebna dalja naučna obrada da bi se razjasnilo koliki je realan rizik da osobe s antitelima kasnije razviju kliničku bolest.
Značaj i nedostaci praćenja
CDC je ranije procenio da oko 450.000 ljudi u SAD može imati alpha-gal sindrom, ali stvarna učestalost nije poznata jer samo nekoliko saveznih država zahteva obavezno prijavljivanje slučajeva, a bolest nije uvrštena na listu nacionalno prijavljivih bolesti u okviru National Notifiable Diseases Surveillance System.
Direktorica Alpha-Gal Alliance Action Fund izrazila je zabrinutost da se slučajevi ne broje, dok autori studije upozoravaju na mogućnost širenja oboljenja kako se krpelji sele u nove regione.
Koji krpelji prenose alpha-gal
Najčešće se alpha-gal povezuje s lone star krpeljem, ali i druge vrste — poput crno-nogog (black-legged), Cayenne i azijskog dugorogog (Asian longhorned) krpelja — mogu preneti isti molekul.
Simptomi i priroda sindroma
Simptomi alpha-gal sindroma obično se javljaju nekoliko sati nakon konzumacije crvenog mesa (zbog dužeg varenja), što može otežati povezivanje obroka i reakcije. Mogu uključivati:
- Koprivnjaču ili intenzivan svrab
- Mučninu, povraćanje ili proliv
- Jaku stomačnu bol, gorušicu ili loše varenje
- Kašalj, kratak dah ili otežano disanje
- Pad krvnog pritiska ili vrtoglavicu
- Oticanje usana, jezika, grla ili kapaka
- Anafilaksiju — životno ugrožavajuće stanje
Jednom kada se razvije klinički sindrom, obično se smatra dugotrajnim, često doživotnim, jer promena imunog odgovora može biti trajna.
Šta možete uraditi
Ako živite ili boravite u područjima gde su krpelji česti, korisni saveti su:
- Nosite svetlu odeću i duge rukave pri boravku u višoj travi i šumama.
- Koristite repelente koji sadrže DEET ili permetrin (prema uputstvu).
- Redovno pregledajte telo i uklonite krpelja što je pre moguće pincetom ako ga primetite.
- Obratite se lekaru ako se posle ujeda pojave simptomi koji mogu ukazivati na alergijsku reakciju ili ako razvijete neočekivane reakcije nakon jela crvenog mesa.
Širenje i očekivanja
Stručnjaci upozoravaju da se slučajevi mogu povećavati kako se klimatske promene i migracija divljači prošire domet krpelja, zbog čega se prvi slučajevi beleže i u predelima koji ranije nisu bili rizični.
Zaključak: Iako prisustvo antitela na alpha-gal ne znači automatski bolest, nalazi ukazuju na široku izloženost u nekim regionima i pozivaju na veću svest, bolje praćenje i dalja istraživanja.
Pomozite nam da budemo bolji.
