Palmerolide A, toksin koji proizvodi bakterija iz antarktičke morske tunike (ascidije), pokazao je u ranim ispitivanjima da ubija ćelije melanoma bez oštećenja normalnih ćelija. Iako su rezultati na miševima ohrabrujući, glavni izazov je dobijanje dovoljne količine spoja — zato naučnici rade na laboratorijskoj sintezi ili skalabilnoj proizvodnji. Terenska istraživanja u Antarktiku su teška i zahtevaju ROV i kratke zarone, ali istraživači veruju da je ovo vredan put za razvoj novih lekova. Proces od otkrića do kliničke primene može potrajati nekoliko godina.
Kako Antarktička "Morska Tunika" Može Promeniti Lečenje Melanoma: Potencijal Palmerolide A
Tall urn ascidian, green barrel sea squirt or green reef sea-squirt (Didemnum molle) Fuvahmulah, Maldives© Jesus Cobaleda/Shutterstock.com
Pre oko dve decenije istraživači su u antarktičkim dubinama otkrili organizam čije bi jedinjenje moglo promeniti pristup lečenju melanoma. Izvor nije biljka niti riba, već hladnovodna ascidija — poznata kao morska tunika — i bakterija koja živi u njoj. Toksin koji bakterija proizvodi, nazvan palmerolide A, danas privlači pažnju naučnika zbog snažnog dejstva nad ćelijama melanoma.
Antarctica’s waters are rarely explored, and the medical benefits of its species are largely unknown.©Mozgova/Shutterstock.com
Podaci iz laboratorijskih ispitivanja
U ranim laboratorijskim studijama, palmerolide A je u testovima na miševima pokazao sposobnost da ubije ćelije melanoma, a pri tome nije oštećivao normalne ćelije — karakteristika koja je od izuzetne važnosti u razvoju bezbednih terapija. Ipak, klinička ispitivanja na ljudima su i dalje daleko; trenutni rezultati su obećavajući, ali preliminarni.
The Antarctic sea squirt is not the only one that’s been used to derive a medical treatment.©Esculapio / Creative Commons –Original
Glavni izazovi: zalihe i sinteza
Jedan od najvećih problema je dostupna količina spoja. Iz prirodnog izvora prinos je izuzetno mali: da bi se dobila upotrebljiva doza potrebne su stotine miligrama do grama materijala, što je nedostižno za bolničku primenu. Zbog toga istraživači rade na hemijskoj sintezi palmerolide A u laboratoriji ili na identifikaciji mikroba koji mogu proizvoditi spoj u većim količinama.
Cancer trials require extremely rigorous testing, which makes treatment approval a longer process.©H_Ko/Shutterstock.com
Ekspedicija i logistika prikupljanja
Terenski rad u Antarktiku je izuzetno zahtevan. Tim Univerziteta Južne Floride (USF) suočavao se sa surovim vremenskim uslovima, ledenim površinama i divljim životinjama poput leopard foka. Ronioci, koje je predvodio Ben Meister, radili su na ograničenim dubinama (do ~130 feet / oko 40 m) i imali su tek oko 30 minuta po zaronu za prikupljanje uzoraka. Da bi pretraživanje bilo efikasnije, korišćeni su i daljinski upravljani podvodni uređaji (ROV) za snimanje i mapiranje populacija ascidija na većim dubinama.
Šira perspektiva i istorija lekova iz mora
Ovo nije prvi put da morski organizmi daju lekovite spojeve. Na primer, ziconotide (Prialt) je analgetik izveden iz otrova puža konusa, a trabectedin (Yondelis) potiče iz druge vrste ascidije i koristi se protiv određenih karcinoma. Više od polovine lekova odobrenih od strane FDA potiče iz prirodnih izvora, što naglašava važnost biodiverziteta i istraživanja neistraženih staništa poput Antarktika.
„Više od polovine lekova koje je odobrila FDA potiče iz prirodnih izvora. Prvo smo otkrili da ova ascidija proizvodi bakteriju sa jedinjenjem koje ubija ćelije melanoma, a ne oštećuje normalne ljudske ćelije. Ta selektivnost je ključna u razvoju leka,“
Iako su pred istraživačima velike hemijske i regulatorne prepreke, multidisciplinarni timovi nastavljaju rad na DNK, hemiji i biološkim analizama kako bi razjasnili mehanizam delovanja i razvili održive metode proizvodnje palmerolide A. Put od laboratorije do odobrenog leka obično traje godine, ali osnove koje su postavljene daju opravdanu nadu.
Pomozite nam da budemo bolji.
