Arheološka analiza pepeljastih slojeva u pećini Cloggs Cave u Viktoriji pokazuje da su pripadnici GunaiKurnai koristili pećinu za rituale, isceljenja i magijske prakse najmanje 25.000 godina. Direktna datovanja fitolita iz 73 pepeljasta sloja ukazuju na intenzivna paljenja između oko 4.400 i 1.600 godina, a identifikovano je 29 tipova vegetacije. Pronađen je i stojeći kamen (~30 cm) koji upućuje na ceremonijalnu upotrebu prostora, dok je istraživanje sprovedeno uz aktivnu saradnju sa GunaiKurnai zajednicom.
25.000 Godina U Dimu: Pećina Cloggs Otkriva Rituale, Isceljenja i Drevne Kletve
GunaiKurnai Elder Uncle Russell Mullett at the cave entrance of Cloggs Cave.
Ulaz u krečnjačku pećinu poznatu kao Cloggs Cave podseća na ogroman ulaz katedrale. Pećina se nalazi na litici u južnoj Australiji, nedaleko od mesta Buchan u Viktoriji, i vekovima privlači pripadnike aboridžinske zajednice GunaiKurnai. Plafon pećine je potamnjen dimom od brojnih logorskih vatre koje su gorele unutra, a etnografski zapisi iz 19. veka i usmena predanja GunaiKurnai ukazuju da su poštovana duhovna lica nazvana mulla‑mullung koristila prostor za isceljenje, magijske obrede i ponekad kletve.
Arheološki dokazi i metoda
Nova studija objavljena u Frontiers in Environmental Archaeology koristi analizu mikroskopskih silicijumskih ostataka biljaka—fitolita—iz pepeljastih slojeva unutar pećine. Istraživači su analizirali 73 gornja sloja pepela i primenili direktna datovanja na fitolite, što je otkrilo intenzivna paljenja biljaka između približno 4.400 i 1.600 godina pre sadašnjosti. Dodatni dokazi odrastavljenih i izmenjenih fitolita ukazuju da su ljudi unošili i palili biljno gorivo u pećini i pre oko 25.000 godina.
A 2,000 year-old standing stone, depicted during excavations. Burnt phytoliths came from the ashy layers surrounding the standing stone. Credit: Bruno David, courtesy of GunaiKurnai Land and Waters Corporation
„Ovde pokazujemo da su Stari Pretci birali cele biljne stabljike iz okolnog krajolika, unosili ih u Cloggs Cave, raspoređivali u tanke slojeve i palili“, objasnila je arheološkinja Elle Grono iz Australian National University.
Šta su fitoliti i zašto su važni?
Fitoliti su mikroskopski silicijumski ostaci biljnog tkiva koji se formiraju u ćelijama biljaka i obično ostaju tamo gde biljka propadne. Za razliku od polena, koji se lako prenosi vetrom ili životinjama, fitoliti unutar tamnih pećinskih prostora najverovatnije potiču od materijala koji su ljudi uneli i spalili. Tim se posebno fokusirao na polu‑spaljene fitolite iz pepeljastih slojeva, jer oni jasno ukazuju na namerno unošenje i paljenje biljne građe od strane ljudi.
Glavni nalazi
- Istraživači su identifikovali 29 tipova vegetacije—od travnatih i zeljastih do drvenastih biljaka. Najčešći su pripadnici podporodica Pooideae (hladnije/umerene klime) i Panicoideae (toplije/vlažnije oblasti).
- Približno 20% fitolita bilo je istopljeno ili potpuno spaljeno, što potvrđuje visoke temperature paljenja i namernu upotrebu materijala.
- U jednoj od iskopnih jama pronađen je stojeći kamen visok skoro 30 cm (približno jedan foot), verovatno ceremonijalne namene, okružen pepeljastim fitolitima.
Saradnja sa zajednicom GunaiKurnai
Autori studije naglašavaju blisku saradnju sa predstavnicima GunaiKurnai tokom terenskih radova, analize i objavljivanja nalaza. To je omogućilo da se arheološki podaci tumače u kontekstu usmenih predanja i tradicionalnih praksi, uz poštovanje lokalnih znanja i prava zajednice na kulturološki značajne lokalitete.
Microscopic images of burnt grass phytoliths from Cloggs Cave. Most of the images depict phytoliths from the inflorescences and leaves of grasses. The scale bar indicates 20 microns. Refer to the journal article for details. Credit: Grono, GunaiKurnai Land and Waters Aboriginal Corporation, et al.
„Njihovo paljenje je u skladu sa tradicionalnim praksama GunaiKurnai koje koriste pepeo za magijske rituale, isceljenja i praćenje koraka onih koji ulaze, uključujući i duhovna bića“, rekao je Bruno David sa Monash University.
Zašto je ovo važno?
Otkrića u Cloggs Cave pokazuju neprekidnu povezanost ljudi i mesta kroz desetine hiljada godina—ne samo kao skloništa, već i kao prostori sa dubokom kulturnom i duhovnom vrednošću. Analize fitolita daju jedinstven uvid u izbor biljaka, ritualne prakse i dugotrajnu negu tradicionalnih mesta, dok primer saradnje sa GunaiKurnai predstavlja model odgovornog i uključivog arheološkog istraživanja.
Napomena: U radu su kombinovani arheološki podaci, laboratorijska datovanja i lokalna znanja; interpretacije obreda (kao što su „kletve“) treba čitati kroz prizmu kako naučnih nalaza, tako i poštovanja prema tradiciji i usmenim predanjima GunaiKurnai.
Pomozite nam da budemo bolji.
