Analiza DNK 142 skeleta iz vikinških i srednjovekovnih grobalja u Skandinaviji pokazuje da osobe položene zajedno retko spadaju u bliske srodnike. Među uzorcima bilo je oko 60 dece i adolescenata iz grobova u Västerhusu, Sigtuni i Fjälkingeu. Istraživanje sugeriše da su zajedničke sahrane češće bile vođene verskim, društvenim i praktičnim okolnostima nego porodičnim vezama. Poseban nalaz je žena "Lady 56" čiji grob sadrži simbol hodočašća ka Sanktiagu de Komposteli, što ukazuje na dug put i versku povezanost.
DNK Studija Ruši Mit: Sahrane U Vikinškim Grobovima Retko Su Porodične
DNA study challenges key assumption about Viking burials
Nova DNK analiza narušenih ostataka iz vikinških i srednjovekovnih grobalja u Skandinaviji dovodi u pitanje dugogodišnje arheološko polazište da su osobe položene zajedno nužno bile u bliskom srodstvu.
Istraživanje i nalazi
Istraživači su analizirali DNK 142 skeleta, među kojima je bilo oko 60 dece i adolescenata čiji su ostaci pronađeni u zajedničkim grobovima na lokalitetima Västerhus (Jämtland), Sigtuna (blizu Stokholma) i Fjälkinge (Skåne). Studija, objavljena u časopisu Science Advances, pokazuje da bliski srodnici retko dele isti grob.
The Västerhus church ruin (Riksantikvarieämbetets arkiv)
Šta je to značilo za praksu sahranjivanja?
Istraživači zaključuju da su zajedničke sahrane često bile određene verskim običajima, društvenim vezama, pripadnošću zajednici ili okolnostima smrti, a ne isključivo porodičnim vezama. Ovaj rezultat menja način na koji arheolozi tumače raspored sahrana unutar crkvenih dvorišta iz tog perioda.
„Često smo pretpostavljali da su odrasli i deca u istom grobu roditelji i potomci ili drugi bliski članovi porodice. U većini slučajeva to nije bio naš nalaz“, rekao je Maja Krzewińska, jedna od autorki studije.
Autorke studije, među kojima su Anna Kjellström i Anders Götherström (Univerzitet u Stokholmu), ističu da je antička DNK omogućila direktno testiranje interpretacija koje su dugo bile predmet debata među arheolozima.
A pilgrim shell found at the Västerhus cemetery (Christer Åhlin/Historiska Museet)
Rod i društveni status u sahranjivanju
Analiza je pokazala da su dečaci i devojčice često sledili iste grobljanske obrasce koji su važili za odrasle: muškarci i devojčice su, po pravilima groblja, obrađivani po obrascu muških i ženskih strana crkvenog dvorišta. To ukazuje da su rodne razlike u tim zajednicama bile prepoznate već u ranom detinjstvu.
Primer: "Lady 56"
Među analiziranim nalazima posebno se izdvaja jedna žena iz Västerhusa, označena kao "Lady 56", koja je genetski povezana sa više osoba u tom groblju. U njenom grobu pronađena je školjka tipična za hodočasnike (scallop shell) — simbol hodočašća ka Sanktiagu de Komposteli u severozapadnoj Španiji. To ukazuje da je ova žena verovatno prešla velike udaljenosti radi verskog putovanja pre povratka u Skandinaviju.
Forensic facial reconstruction of one of the key Västerhus individuals analysed in the study (Oscar Nilsson/Stockholm University)
Na osnovu genetskih veza istraživači su uspeli da rekonstruiraju delove njene porodice, a za neke od ključnih jedinki urađene su i forenzičke rekonstrukcije lica koje dodatno osvetljavaju život i zajednicu iz koje potiču.
Šira važnost otkrića
Ovi rezultati podsećaju da tumačenje arheoloških konteksta zahteva multidisciplinarni pristup: kombinacija DNK analize, arheologije, antropologije i istorije može promeniti ustaljene pretpostavke o društvenim odnosima u prošlosti.
Pomozite nam da budemo bolji.
