Nova studija u Biological Conservation utvrdila je da zečevi Iberskog poluostrva pripadaju dvema odvojenim vrstama: Iberijskom zecu (Oryctolagus algirus) i Evropskom zecu (Oryctolagus cuniculus). Iberijski zec je manji i beleži oštar pad u Portugalu i jugozapadnoj Španiji, dok je evropski zec stabilniji ili u porastu na drugim područjima. Istraživači pozivaju na formalno priznavanje dve vrste kako bi se omogućile ciljane mere zaštite, monitoring i odgovorno dopunjavanje divljači.
Nova studija razdvaja iberijske zečeve: Iberijski zec u oštrom padu u Portugalu i jugozapadnoj Španiji
Photo Credit: iStock
Više od jednog veka zečevi sa Iberskog poluostrva smatrani su jednom vrstom. Nova studija objavljena u časopisu Biological Conservation pokazuje da su zapravo u pitanju dve odvojene vrste, što ima velike posledice po zaštitu i upravljanje divljim staništima.
Šta su otkrili istraživači?
Autori rada navode da su se dve linije zečeva razdvojile pre oko dva miliona godina, verovatno usled izolacije u refugijumima tokom ledenih perioda, pretežno u dolini reke Ebro i oko Zaliva Kads (Gulf of Cádiz). Radi se o Iberijskom zecu (Oryctolagus algirus) i Evropskom zecu (Oryctolagus cuniculus).
Iberijski zec je generalno manji, tamnije boje, ranije dostiže polnu zrelost i ima manja legla u odnosu na evropskog zeca. Istraživanje je otkrilo razlike i u genomu, mikrobiomu creva i zajednicama parazita, što dodatno potvrđuje da se radi o odvojenim evolutivnim jedinicama.
Rasprostranjenost i trendovi populacija
Iberijski zec je autohton za Portugal i zapadni deo Španije, dok je evropski zec češći na istoku poluostrva i iz te linije potiču populacije koje su raširene i van Iberijskog poluostrva, često sa invazivnim posledicama u novim sredinama.
Ključna zabrinutost je nejednakost u stanju populacija: u nekim regionima evropski zec je stabilan ili u porastu, ponekad i do mere da nanosi štetu poljoprivredi, dok Iberijski zec beleži oštar pad u Portugalu i jugozapadnoj Španiji. Tretiranje obe linije kao jedne vrste može prikriti pad Iberijskog zeca jer se njegovi brojevi utapaju u ukupnim, zdravijim populacijama evropskog zeca.
Zašto je ovo važno za ekosisteme
U mediteranskim ekosistemima zečevi su ključna plenovna vrsta. Do 40 predatorskih vrsta, među kojima su ugroženi iberijski ris i španski carski orao, oslanja se na njih kao izvor hrane. Pogrešne mere zaštite, netačan monitoring ili ispuštanje neodgovarajućih populacija mogu usporiti ili osujetiti oporavak ovih predatora.
Problem restockinga i hibridizacije
Uobičajena praksa dopunjavanja divljači često koristi brojčano dominantniji evropski zec za restocking u područjima koja su istorijski bila stanište isključivo Iberijskog zeca. Istraživači upozoravaju da takva praksa može kroz konkurenciju i hibridizaciju ubrzati istiskivanje Iberijskog zeca.
Šta dalje?
Autori pozivaju na formalno taksonomsko priznavanje dve vrste kako bi države i organizacije mogle da uvedu regionalno prilagođene programe monitoringa, ciljanog očuvanja i regulacije lova. Kako je istakao koordinator studije Miguel Delibes-Mateos, ne možemo upravljati kao da su to iste vrste kada su se evoluirale odvojeno skoro dva miliona godina.
Dve vrste su oduvek postojale; promenilo se samo naše znanje o njima — Rafael Villafuerte, koordinator studije
Ova promena u razumevanju taksonomije zečeva ima neposredne implikacije za politiku zaštite prirode, upravljanje populacijama i prakse u lovstvu, posebno u regionima gde Iberijski zec beleži pad.
Pomozite nam da budemo bolji.
