Goferska kornjača iz Floride proglašena je kritično ugroženom nakon što je IUCN utvrdio pad populacije od preko 80% u poslednje tri generacije. Glavni uzrok je gubitak uzvišenih staništa kao što su longleaf borovi brežuljci i obalne dine, čije rupe koriste stotine drugih vrsta. Naučnici upozoravaju da relociranje životinja ne može nadoknaditi kontinuirano uništavanje staništa, pa se traže strožije zaštitne mere i ispravke u federalnim analizama.
Goferska kornjača iz Floride proglašena kritično ugroženom nakon pada populacije od preko 80%
Photo Credit: iStock
Goferska kornjača iz Floride, tihi ali ključni graditelj kopnenih ekosistema na jugoistoku SAD, zvanično je proglašena kritično ugroženom vrstom nakon što je Međunarodna unija za očuvanje prirode (IUCN) utvrdila pad populacije od više od 80% u poslednje tri generacije.
Zašto je ovaj status važan
Promena statusa sa "ranjive" na "kritično ugroženu" označava značajan pogoršanje stanja vrste koja je bila rasprostranjena u svim okruzima Floride i dugo smatrana karakterističnim delom uzvišenih kopnenih pejzaža te savezne države.
Glavni uzroci pada
Najveću pretnju predstavlja nestajanje i fragmentacija uzvišenih staništa koja su kornjačama neophodna — prvenstveno longleaf borovi brežuljci (longleaf pine sandhills) i obalne dine. Urbanizacija i razvoj zemljišta zamenjuju prirodne površine putevima, stambenim naseljima i komercijalnim objektima, što gubi površine pogodna za život i otežava međusobnu povezanost populacija.
Rupe koje spašavaju živote
Goferske kornjače kopaju velike rupe u zemlji koje služe i kao skloništa i za stotine drugih vrsta. Zbog toga njihov nestanak ima širi ekološki efekat — narušavanje tih staništa utiče na brojne biljke i životinje koje zavise od tih skloništa.
Šta kažu stručnjaci
Elise Bennett, direktorka za Floridu i Karibe u organizaciji Center for Biological Diversity, opisuje kornjačine tunele kao "nešto poput životvorne sile u uzvišenim staništima jugoistoka".
Naučnici koji su vodili reviziju Crvene liste upozoravaju da ni premještanje životinja ne može nadoknaditi stalno uništavanje staništa. Kao što ističe Hunter Howell, koautor procene i član međunarodne stručne grupe za kornjače:
"U suštini nismo uspeli da pronađemo bilo kakav dokaz da se bilo koja populacija goferske kornjače bilo gde u njihovom arealu povećava."
Leyna Stemle dodaje:
"Čak ni u zaštićenim oblastima."
Analize savezne Agencije za ribu i divljač SAD (U.S. Fish and Wildlife Service) suočavaju se sa kritikama i pravnim izazovima nakon što je agencija odbila da uključi istočne populacije goferske kornjače pod zaštitu Zakona o ugroženim vrstama. Kevin Shoemaker, profesor ekologije, ocenjivao je da su greške u federalnom modelu populacije značajne:
"Mogu vam reći da su ovo stvarne greške. Nije reč o neslaganju."
Aktuelne mere i njihove granice
Florida zahtevima nalaže premještanje kornjača pre raščišćavanja terena i tvrdi da relocirane jedinke često završe u „boljem“ staništu. Država obezbeđuje i zdravstvene preglede i upućuje bolesne jedinke rehabilitatorima. Ipak, istraživači upozoravaju da ovakve mere ne zamenjuju očuvanje i obnovu prirodnih staništa.
Širi značaj i šta dalje
Pad populacije goferske kornjače nije samo lokalni problem Floride: reč je o gubitku "inženjera ekosistema" čije aktivnosti podržavaju raznolikost i otpornost pejzaža. Stručnjaci i zaštitničke organizacije pozivaju na strožiju zaštitu staništa, ispravke u federalnim analizama i pravne korake kako bi se sprečilo daljnje propadanje populacija.
Zaključak: Proglašenje goferske kornjače kritično ugroženom poziva na hitne mere očuvanja staništa, bolju naučnu procenu i jačanje pravne zaštite kako bi se sačuvala vrsta i stotine drugih organizama koji zavise od njenih staništa.
Pomozite nam da budemo bolji.
