U jezeru Memphremagog otkriven je prvi poznati transmisivni rak kod riba: 23–37% brown bullhead somova imalo je melanomske lezije. Genomske analize pokazuju da tumori kod više riba potiču iz iste linije ćelija, što ukazuje na prenos ćelija raka sa ribe na ribu. Naučnici ističu da nema dokaza o riziku za ljude, a otkriće može pomoći u razumevanju imuniteta i širenja tumorskih ćelija.
Prvi transmisivni rak kod riba: melanom se širi među somovima u jezeru Memphremagog
Scientists discover 1st known likely transmissible cancer in wild catfish
Istraživači su otkrili verovatni transmissivni karcinom kod brown bullhead somova (Ameiurus nebulosus) u jezeru Memphremagog, udaljenom slatkovodnom rezervatu koji se proteže između Vermonta (SAD) i Kvebeka (Kanada). Uzorci prikupljeni od 2013. pokazali su da je 23–37% riba imalo potvrđene melanomske lezije, navodi nova studija objavljena u časopisu Nature.
Šta su prvo pomislili i kako su došli do otkrića
Početno su stručnjaci sumnjali na uticaj zagađenja nakon poplava koje su usledile posle tropske oluje Irene 2011. Međutim, detaljnija analiza tumora pokazala je neočekivan nalaz: tumorske ćelije sa različitih riba bile su genetski gotovo identične međusobno, ali značajno različite od DNK riba koje su ih nosile.
C. Galasso/De Agostini via Getty Images, FILE - PHOTO: In this undated file photo, a brown bullhead catfish, (Ameirurus nebulosus) is shown.
Kako su istraživači radili
Tim je koristio sekvenciranje celog genoma kako bi uporedio DNK tumora i zdravog tkiva istih riba. Rezultat ukazuje da tumori potiču iz jedne linije ćelija koje su se verovatno širile sa ribe na ribu — što ga čini prvim poznatim transmisivnim rakom kod riba i prvim takvim slučajem u slatkovodnom okruženju.
Mogući način prenosa
Precizan mehanizam prenosa još nije dokazan. Brown bullhead somovi se skupljaju blizu jedni drugih tokom mresta, što može omogućiti direktan prenos ćelija kroz blisku fizičku interakciju. Ipak, potrebna su dalja istraživanja da bi se potvrdio tačan put prenosa.
Paul Thomas/Florida Fish & Wildlife Conservation Commission - PHOTO: In this photo released by the Florida Fish & Wildlife Conservation Commission, a brown bullhead catfish is shown.
Da li je opasno za ljude?
Jezero Memphremagog je izvor pijaće vode za više od 175.000 ljudi, ali istraživači naglašavaju da nema dokaza da se ovaj oblik melanoma može preneti na ljude. Stručne institucije kao što je American Cancer Society podsećaju da se rak kod ljudi ne prenosi dodirom ili putem vode, a direktan prenos ćelija tumora između ljudi je ekstremno redak i povezan sa specifičnim medicinskim okolnostima (npr. transplantacija organa).
Napomena: Neke infekcije (npr. HPV, hepatitis B) se šire među ljudima i povećavaju rizik od određenih karcinoma — ali u tim slučajevima širi se virus, a ne same ćelije raka.
Širi kontekst i značaj istraživanja
Prethodno su prirodno transmissivni karcinomi zabeleženi kod pasa (određeni tumori), tasmanijskih đavola i kod nekih školjki i dagnji. Dodavanje somova na tu listu pomaže naučnicima da bolje razumeju kako tumorske ćelije izbegavaju imuni sistem, kako se repliciraju i opstaju u novim domaćinima.
Otkriveni nalaz otvara nova pitanja važna za biologiju raka i ekologiju populacija, ali za sada ne menja preporuke za bezbednost ljudi u regionu.
Pomozite nam da budemo bolji.
