Studija objavljena u Proceedings of the Royal Society B pokazuje da je ljudska novorođenčad bila bespomoćna najmanje više od milion godina. Istraživači su analizirali CT snimke 123 beba, stotine istorijskih lobanja, gotovo 1.000 lobanja velikih majmuna i fosile Homo erectusa i Homo floresiensisa. Nalazi ukazuju na širi raspon kranijalnih deformacija kod ljudi, što sugeriše dugotrajnu potrebu za intenzivnom negom i društvenom podrškom.
Studija: Ljudi Su Rađali Bespomoćne Bebe Pre Više Od Milion Godina — Tragovi U Lobanjama
Like modern humans, from this research the team believes 'Homo erectus' mothers held helpless newborns in their arms and shared the care with the father and other group members. Laying newborns with immature heads and neck muscles on the ground can cause deformational plagiocephaly.
Ako postoji jedna osobina koju savremeni ljudi dele sa dalekim precima, to je teškoća brige za novorođenče. Nova studija objavljena u časopisu Proceedings of the Royal Society B pokazuje da su ljudska novorođenčad bila izuzetno bespomoćna najmanje više od milion godina, a istraživači su to zaključili analizom promena u obliku lobanje koje nastaju oko rođenja.
Metodologija i uzorci
Autori, predvođeni antropologom Yousukeom Kaifuom, primenili su novu metodu prepoznavanja promena u kranijalnom obliku koje nastaju oko porođaja i mogu ostati vidljive i u odraslih jedinki. U analizu su uključeni:
- CT snimci 123 modernih, zdravih beba (od jednog dana do 17 meseci),
- 385 istorijskih ljudskih lobanja iz Japana (starih ~200–1.000 godina),
- 996 lobanja velikih majmuna (šimpanze, bonobi, gorile, orangutani),
- 5 fosilnih lobanja Homo erectusa i 1 lobanja Homo floresiensisa.
Glavni nalazi
Otkriveno je da svi ljudski uzorci (moderni i fosilni) pokazuju znatno širi raspon kranijalnih deformacija nego uzorci velikih majmuna. Istraživači povezuju takav raspon sa deformacionom plagiocefalijom — promenom oblika glave uzrokovanom pritiskom i ograničenom pokretljivošću glave kod novorođenčadi zbog slabih vratnih mišića i meke lobanje.
Back views of the skulls of a historical human (left) and aHomo erectusfrom Ngawi, Java (right: undated), exhibiting severe transverse deformational plagiocephaly.Image: Kaifu Y et al. 2026 CC BY.
Posebno je zanimljivo što su i lobanje Homo erectusa pokazale slične tragove, što implicira da su i oni verovatno rađali fizički bespomoćne bebe. To sugeriše dugotrajnu potrebu za intenzivnom njegom i društvenom podrškom tokom ranog detinjstva u ljudskoj lozi.
Neobični slučaj Homo floresiensisa
Homo floresiensis (tzv. "hobit") pokazao je neočekivano visok nivo kranijalne deformacije uprkos relativno maloj zapremini mozga, približnoj onoj šimpanzi. Ovo pitanje ostavlja otvorenim dodatna objašnjenja — moguće su razlike u porođajnoj biologiji, položaju beba tokom nege ili drugi faktori koji utiču na oblik lobanje.
Šta ovo znači za razumevanje evolucije
Rezultati ukazuju da intenzivan sistem nege novorođenčadi i socijalna podrška majkama mogu biti stariji nego što se ranije pretpostavljalo — moguće su prisutni još od zajedničkog pretka Homo erectusa i Homo floresiensisa, pre više od milion godina. To daje uvid u društveno ponašanje ranih ljudi i verovatnu ulogu zajedničke brige o potomstvu.
Napomena: Iako su rezultati zanimljivi i metod obećava, uzorak fosila ostaje ograničen. Potrebna su dalja istraživanja i dodatni fosilni nalazi da bi se potvrdile šire zaključke.
Ova studija predstavlja važan korak u korišćenju kranijalne morfologije za rekonstrukciju ranog ljudskog ponašanja i može pomoći da bolje razumemo kako su se razvijale društvene strategije brige o deci u ljudskoj evoluciji.
Pomozite nam da budemo bolji.
