Novo istraživanje i simulacije pojačavaju zabrinutost zbog mogućeg "Velikog" potresa duž rasjeda San Andreas. Dr Lucy Jones (Caltech) modelirala je scenario magnitude 7,8 koji bi izazvao gotovo dve minute intenzivnog podrhtavanja i široke posledice po infrastrukturu. Studije iz Berna i Oregona upozoravaju da su rasjedi pod povišenim naponom i da lokacije poput Cajon Pass-a mogu omogućiti širenje rupture ili lančanu aktivaciju drugih rasjeda. Naučnici ističu da iako se može procenjivati ozbiljnost posledica, precizno predviđanje vremena udara ostaje nemoguće.
Najviši seizmolog Kalifornije upozorava: "Veliki" potres može biti sutra — šta to znači za San Andreas
Dr. Jones' models show that when the big one hits, it will not be a quick rattle.
Stanovnici Kalifornije i dalje treba da obrate pažnju: nova istraživanja i simulacije ponovo su podigla zabrinutost oko mogućeg velikog udara duž rasjeda San Andreas.
Southern California's major fault system is more stressed than at any point in the last 1,000 years, research shows.
Šta pokazuju modeli?
Seizmološkinja sa Caltecha, dr Lucy Jones, razvila je scenario u kome bi prekid duž San Andreas rasjeda mogao dostići magnitudu 7,8. Njeni modeli pokazuju da takav događaj ne bi bio samo kratko podrhtavanje — očekuje se skoro dve minute intenzivnog, neprestanog podrhtavanja koje bi izazvalo široke i razorne posledice po čitavu Kaliforniju.
A new study suggests the risk of "The Big One" in California could be greater than previously believed. ABC 7
Potencijalne posledice
Simulacije ukazuju na mogućnosti: smrtonosni zastoji u saobraćaju, ozbiljna oštećenja ključne infrastrukture, uključujući vodovodne i elektrodistributivne mreže koje prelaze preko i duž rasjeda, kao i urušavanje nekih objekata u urbanim centrima.
Seismologist Dr. Lucy Jones says predicting the timing of "The Big One" is tricky; it could strike tomorrow or any minute. Los Angeles Times via Getty Images
Cajon Pass i lančana aktivacija rasjeda
Studija Univerziteta u Bernu, koju je vodila dr Liliane Burkhard, ukazuje da je glavni sistem rasjeda Južne Kalifornije pod većim naponom nego u poslednjih 1.000 godina. Istraživanje navodi da Cajon Pass — mesto gde se susreću San Andreas i San Jacinto — može funkcionisati kao "gejt" koji određuje da li će rupture preći između ova dva sistema i proširiti katastrofu.
Osim toga, rad Oregonskog državnog univerziteta pokazuje da veliki potres u subdukcijskoj zoni Cascadia može potencijalno da pokrene lančanu reakciju koja uključuje i San Andreas, što bi rezultovalo širim, multiregionalnim katastrofalnim posledicama (San Francisco — Portland — Seattle do Vankuvera).
"Može proći još 100 godina. Može biti sutra. Može biti, znate, u sledećem trenutku," rekao je dr Lucy Jones, naglašavajući da modeli pokazuju šta se može desiti, ali ne mogu tačno odrediti vreme udara.
Šta to znači za građane?
Iako naučnici ne mogu precizno predvideti kada će se dogoditi sledeći veliki potres, pomenuta istraživanja i modeli potvrđuju da je rizik stvaran i da postoji potreba za kontinuiranom pripremom: jačanje kritične infrastrukture, planovi evakuacije, obezbeđivanje zaliha vode i hrane i informisanost javnosti.
Zaključak: Naučna saznanja ne донose tačan datum potresa, ali ističu povećan nivo napona i moguće scenarije koji zahtevaju ozbiljan pristup pripravnosti i ublažavanju rizika.
Pomozite nam da budemo bolji.
