Daniel K. Inouye Solar Telescope na Havajima zabeležio je najdetaljnije snimke fotosfere pri 416 nm i otkrio na hiljade sitnih vrtloga koji predstavljaju prvi direktni dokaz Kelvin‑Helmholtzove nestabilnosti na Suncu. Vorteksi se pojavljuju duž ivica magnetnih regiona i često prate tanke tamne strijacije; rezolucija teleskopa otkriva strukture široke svega desetine milja. Istraživači smatraju da ovakvi vrtlozi mogu doprineti nakupljanju energije za solarne baklje i koronalna izbacivanja, a sledeći korak je automatizovano praćenje kako bi se izmerio njihov doprinos zagrevanju korone i svemirskom vremenu.
Inouye teleskop otkrio na hiljade sitnih vrtloga na površini Sunca — prvi direktni dokaz Kelvin‑Helmholtzove nestabilnosti
The highest-resolution image of the sun's surface (photosphere) ever captured, taken at 416 nm by the Inouye Solar Telescope. It reveals deformed boundaries of magnetic elements and ultrafine scale stripes, both associated with Kelvin-Helmholtz instability. | Credit: NSF/NSO/AURA/MPS
Najdetaljniji snimci fotosfere ikada zabeleženi otkrili su na hiljade sitnih vrtloga na površini Sunca, potvrđujući prvi direktan nastup dugo predviđene Kelvin‑Helmholtzove nestabilnosti. Snimke je napravio Daniel K. Inouye Solar Telescope na Havajima, a analizu objavili istraživači u časopisu Nature (5. avgusta).
Šta su istraživači videli?
Vremenski niz snimaka, snimljen pri talasnoj dužini od oko 416 nm, prikazuje desetine sitnih vrtloga (vorteksa) koji se pojavljuju duž ivica magnetnih regiona fotosfere. Mnogi od tih vrtloga prate tanke tamne pruge — tzv. strijacije — i formiraju obrasce koji su karakteristični za trenje dveju susednih struja plazme koje se kreću različitim brzinama.
Zašto je to značajno?
Kelvin‑Helmholtzova nestabilnost bila je dugo poznata u teoriji i laboratorijskim uslovima, ali ovo je prvo jasno i direktno posmatranje te pojave na Suncu. Uparivanjem snimaka sa numeričkim simulacijama fotosfere, tim je utvrdio da se raspored i razmak među vrtlozima podudaraju sa predviđanjima teorije, što je potvrdilo da je fenomen zabeležen u realnom vremenu.
A time-lapse view of the Inouye telescope's obseravtions of the sun. | Credit: NSF/NSO/AURA/MPS
„Ovo je prvi put da vidimo ove strukture na ovako maloj skali — desetine milja — što otvara novu stranicu u razumevanju dinamičnih procesa na Suncu,“ rekao je Thomas Rimmele, glavni tehnolog u National Solar Observatory.
Mogući efekti na Sunce i Zemlju
Istraživači smatraju da ovi vrtlozi, stalnim uvijanjem i mešanjem magnetnih linija, mogu doprineti nakupljanju i oslobađanju energije koja pokreće solarne baklje i koronalna izbacivanja materije (CME). To implicira da sitne strukture u fotosferi mogu imati ulogu u zagrevanju korone i u pokretanju svemirskog vremena koje utiče na satelite, komunikacije i elektroenergetske mreže na Zemlji.
Sledeći koraci
Tim planira da razvije automatizovane algoritme za praćenje ovih vrtloga u budućim posmatranjima kako bi kvantifikovali koliko energije oni prenose u više slojeve atmosfere i koliki je njihov doprinos zagrevanju korone i nastanku eksplozivnih solarnih pojava.
Tehnički krediti: Snimke i analiza su rezultat posmatranja NSF/NSO/AURA/MPS provedenih pomoću Daniel K. Inouye Solar Telescope. Fotografije uključuju detalje fotosfere zabeležene pri visokoj prostornoj rezoluciji.
Pomozite nam da budemo bolji.
