Tim iz Lawrence Livermore simulirao je dejstvo 1-megatonske nuklearne bombe na 160-metarski asteroid i otkrio da X-zraci, a ne udarni talas, mogu izazvati isparavanje površine i izbacivanje materijala koji menja putanju. U jednom modelu 98,2% materijala bilo je teško oštećeno, dok je oko 97% premašilo brzinu oslobađanja. Detonacija na 25 m osvetlila je veću površinu i u ranoj fazi izazvala šire oštećenje nego približnija eksplozija. Zbog kratkog vremenskog okvira simulacija nije poznato da li bi fragmenti i dalje predstavljali opasnost.
Naš opstanak može zavisiti od nuklearne odbrane protiv asteroida — nova simulacija pokazuje kako X-zraci mogu 'ispaliti' stenu
(Victor Habbick Visions/Science Photo Library/Getty Images)
Ako se asteroid prečnika reda veličine fudbalskog terena približi Zemlji, posledice po gradove mogu biti katastrofalne. Novi rad istraživača iz Lawrence Livermore National Laboratory simulirao je detonaiju 1-megatonske nuklearne bojeve glave u blizini 160-metarskog asteroida i otkrio neočekivan mehanizam koji bi mogao promeniti njegovu putanju.
Kako nuklearna eksplozija može uticati na asteroid
Za razliku od uobičajenog očekivanja da bi udarni talas razneo ili gurnuo stenu, simulacije pokazuju da su ključni X-zraci koje emituje nuklearna eksplozija. Otprilike 70–80% energije nuklearnog punega izlazi kao rendgensko zračenje koje zagreva tanki površinski sloj asteroida, izaziva isparavanje (ablaciju) i izbacivanje materijala.
YouTube Thumbnail
"Ovi X-zraci deponuju energiju u tankom površinskom sloju asteroida, izazivajući isparavanje i ablaciju. Ispareni materijal se širi i, ako uspe da prevaziđe lokalno gravitaciono polje, izbačen je, što prenosi promenu momentuma i menja brzinu asteroida," navode autori.
Šta su pokazale trodimenzionalne simulacije
Tim je izveo tri detaljne 3D simulacije, kao model koristeći oblik i poroznu strukturu asteroida Bennu. Modeli lomljenja zasnovani su na podacima iz meteorita Chelyabinsk (2013) i Aba Panu (2018). U najdužoj simulaciji, sa detonacijom udaljenom 10 m od površine, 98,2% materijala asteroida bilo je izrazito oštećeno, a oko 97% mase doseglo je brzinu veću od brzine oslobađanja — što znači da su delovi mogli da budu trajno izbačeni u svemir.
Simulated asteroid damage 68 milliseconds after a nuclear detonation 10 meters (left) and 25 meters (right) above the surface. Surprisingly, the more distant explosion produced more widespread damage in a model of the Chelyabinsk meteorite. (Santistevan et al.,Planet. Sci. J., 2026)
Zanimljivo, detonacija na većoj udaljenosti (25 m) osvetlila je veću površinu X-zracima i u ranoj fazi (posle 68 ms) izazvala šire oštećenje (92,6% u odnosu na 78,1% kod 10 m modela). To sugeriše da "bliže" nije uvek bolje: udaljenija eksplozija može raspodeliti energiju po većoj površini i podstaći masovnije raspadanje.
Ograničenja i etičko-pravni kontekst
Simulacije su bile izrazito zahtevne za računare: najduža je pratila samo 145 milisekundi i trajala je 59 dana na 1.680 procesora. Zbog toga nije poznato kakva bi bila dugoročna sudbina razorenog asteroida — da li bi fragmenti bili dovoljno razbijeni da se bezbedno rasprše, ili bi se formirali opasni komadići koji i dalje predstavljaju pretnju.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Takođe treba naglasiti da su ovakve studije teorijske i simulacione: stvarna upotreba nuklearnog oružja u svemiru pokreće ozbiljna pravna, etička i bezbednosna pitanja (međunarodni sporazumi i zabrane testa i raspoređivanja oružja u svemiru), pa bi svaka primena takvih metoda zahtevala izuzetno pažljivo razmatranje i međunarodnu koordinaciju.
Zaključak
Rad predstavlja značajan korak ka razumevanju da li nuklearna detonacija može biti poslednja linija odbrane protiv velikog, blisko pristupajućeg asteroida. Ipak, potrebne su dodatne simulacije i međunarodni zajednički planovi da bi se procenila stvarna izvodljivost i rizici takvog pristupa.
Rad je objavljen u časopisu The Planetary Science Journal.
Pomozite nam da budemo bolji.
