Žene vode u upisu na fakultete u 130 zemalja. Globalna razlika iznosi +12% u korist žena, sa najvećim vrednostima u Gambiji (+83%) i najvećim razlikama u korist muškaraca u Beninu (-41%) i Južnoj Koreji (-11%). Trend rasta ženskog upisa traje decenijama, ali veći stepen obrazovanja žena se još ne preklapa sa jednakim platama — u OECD zemljama žene 25–34 zarađuju oko 17–18% manje.
Mapa: U 130 Zemalja Žene Češće IdU Na Fakultet — Globalni Jaz +12%
Map showing the ratio of femal to male higher education enrollment rates around the world.
Žene trenutno imaju veće stope upisa na visoke škole u 130 zemalja sveta — globalni prosek pokazuje jaz od +12% u korist žena. Podaci u analizi dolaze iz World Bank i UNESCO Institute for Statistics, a obuhvataju najnovije dostupne godine za svaku zemlju (2022–2025).
Globalni pregled
U poslednjih 25 godina ravnoteža u visokom obrazovanju se pomerila u korist žena: oko 2000. godine stope su bile približno izjednačene, dok je od tada ženski upis postepeno porastao. Razlike variraju od velikih prednosti žena (u nekim zemljama preko +80%) do znatnih prednosti muškaraca (u nekima preko -40%).
Izabrani primeri
Najveći jaz u korist žena: Gambija (+83%).
Među vodećim ekonomijama: Švedska (+40%), Brazil (+36%), SAD (+32%), Australija (+31%), Srbija (+30%).
Najveći jaz u korist muškaraca: Benin (-41%), Južna Koreja (-11%), Japan (-3%).
Regionalne razlike i primer Istočne Azije
Istočna Azija pokazuje oštar kontrast: žene imaju veći upis u Kini (+14%), Hong Kongu (+9%) i Singapuru (+9%), dok Japan (-3%) i naročito Južna Koreja (-11%) beleže dominantniji muški upis. Kod Južne Koreje jedan od faktora je obavezna vojna služba za većinu muškaraca, što može prekidati studije ili menjati period upisa.
Kako su merene stope
Analiza koristi bruto stope upisa (gross enrollment ratios), koje mogu uključiti i studente van tipične univerzitetske životne dobi. Zbog toga razlike mogu odražavati ne samo broj studenata po polu već i razlike u dobu upisa i dužini trajanja studija.
Veći stepen obrazovanja, ali ne i plate
Trend potkrepljuju i podaci o stečenom obrazovanju: u zemljama OECD-a 55% žena uzrasta 25–34 ima završeno visoko obrazovanje (2024), naspram 42% muškaraca iste starosne grupe. Međutim, to ne znači i jednake prihode — među puno radnim vremenom zaposlenim osobama 25–34 u OECD zemljama, žene sa istim nivoom obrazovanja zarađuju oko 17–18% manje od muškaraca.
Šta ovo znači
Rastuća zastupljenost žena u visokom obrazovanju je pozitivan pomak ka rodnoj ravnopravnosti u pristupu znanju. Ipak, razlike u ozakonjenim i strukturisanim faktorima (tržište rada, rodne barijere u karijeri, nejednak pristup profesijama i položajima) i dalje sprečavaju da viši nivo obrazovanja automatski dovede do istih prihoda i mogućnosti za žene.
Napomena: Svi procenti u tekstu odgovaraju podacima iz izvora (World Bank i UNESCO) za najnoviju dostupnu godinu po državi (2022–2025).
Pomozite nam da budemo bolji.
