Tim sa University of Calgary i National Research Council of Canada zabeležio je ultraslabu fotonsku emisiju (UPE) iz živih miševa i biljnih listova koja se značajno smanjuje nakon smrti. Eksperiment je koristio EMCCD i CCD kamere i uključivao je snimanje četiri miša po sat pre i posle eutanazije, uz kontrolu telesne temperature. Studije na Arabidopsis thaliana i Heptapleurum arboricola pokazuju da povrede i hemijski stres pojačavaju emisiju, što ukazuje na ulogu reaktivnih vrsta kiseonika. Rad je objavljen u The Journal of Physical Chemistry Letters.
Svetlimo Dok Smo Živi: Studija Otkriva Ultralabu „Biophoton“ Emisiju Koja Nestaje Posle Smrti
A hand in front of an open window, letting in sunlight that causes it to appear glowing
Život, izgleda, zaista može biti blago svetlucanje — tako se može sažeti nalaz tima sa University of Calgary i National Research Council of Canada nakon eksperimenta na miševima i listovima dve biljke. Istraživanje donosi direktne fizičke dokaze o tzv. ultraslabe fotonske emisije (Ultraweak Photon Emission, UPE) koja se značajno smanjuje nakon smrti organizma.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Metodologija i glavni nalazi
Fizičar Vahid Salari i saradnici koristili su kamere zasnovane na EMCCD (electron-multiplying charge-coupled device) i standardne CCD senzore da detektuju najslabije fotone u vidljivom delu spektra iz celih jedinki miševa i iz biljnih listova. U eksperimentu su četiri imobilisana miša snimana po jedan sat pre i jedan sat posle eutanazije, pri čemu su posmrtna tela održavana na telesnoj temperaturi kako bi se eliminisala termalna varijabla.
Contrast in UPE emissions in four mice, when alive (top) and dead (bottom). (Salari et al.,J. Phys. Chem. Lett., 2025)
Istraživači su registrovali individualne fotone u vidljivom spektru; nakon smrti je zabeležen značajan pad UPE. Slični eksperimenti na listovima Arabidopsis thaliana i Heptapleurum arboricola pokazali su da fizička povreda i hemijski stres pojačavaju emisiju, što ukazuje na ulogu reaktivnih vrsta kiseonika (ROS) kao verovatnog izvora svetlosti.
Emissions of UPE from four umbrella tree leaves (Salari et al.,J. Phys. Chem. Lett., 2025).
Šta pokreće ovaj slab sjaj?
Fenomen nije isto što i snažna hemiluminiscencija (kao kod lučonoša); radi se o veoma slabim, spontanim bljeskovima u opsegu otprilike 200–1000 nm koji su već decenijama primećeni u različitim ćelijskim procesima. Mehanizam najverovatnije uključuje reakcije ROS (npr. vodonik-peroksid) koje menjaju lipide i proteine tako da oslobađaju pojedinačne fotone.
Mogućnosti i ograničenja
Autori ističu potencijalne primene: nеinvazivno praćenje stresa tkiva kod ljudi, životinja, pa čak i useva ili bakterijskih kultura. Međutim, postoje važna ograničenja — UPE je ekstremno slaba i lako preplavljena ambijentalnim elektromagnetnim zračenjem i termalnim šumom, pa su detekcija, kvantifikacija i interpretacija podataka tehnički zahtevni.
„Naši rezultati pokazuju da su povređena mesta na svim listovima značajno svetlija od nepovređenih delova tokom svih 16 sati snimanja,“ navode autori.
Zaključak
Rad objavljen u The Journal of Physical Chemistry Letters daje snažne dokaze da živi organizmi emituju ultraslabu vidljivu svetlost koja opada nakon smrti i da su reaktivne vrste kiseonika verovatan izvor. Ipak, naučna zajednica treba dodatna istraživanja kako bi se potvrdile mehanike, ponovljivost i praktične primene pre nego što se pojave klinički ili poljoprivredni uređaji zasnovani na ovoj pojavi.
Napomena: Izbegavajte tumačenja u smislu paranormnog “aura” — istraživanje je fizičko i mehanističko, sa jasno navedenim ograničenjima.
Pomozite nam da budemo bolji.
