Tim ekspedicije 501 otkrio je ogroman sloj slatke vode ispod morskog dna istočne obale SAD, koji bi, prema preliminarnim procenama, mogao snabdeti Njujork do 800 godina. Uzorci prikupljeni pored Nantucketa i Martha's Vineyarda ukazuju da je voda verovatno zarobljena tokom poslednjeg ledenog doba (~20.000 godina). Bušotine su dosegle 400 m ispod morskog dna; salinitet varira od 1‰ do 17–18‰. Dalje analize o obimu, starosti i sastavu stižu uskoro.
Ogroman podmorski rezervoar slatke vode kod istočne obale SAD — dovoljno za Njujork 800 godina
Researchers are figuring out how a giant fresh water reservoir ended up under the ocean off the East Coast. | Credit: Anton Petrus/Getty Images
Naučnici su otkrili veliki rezervoar slatke vode ispod morskog dna duž istočne obale SAD, koji bi, prema grubim procenama, mogao da snabde grad veličine Njujorka vodom do 800 godina. Rezervoar je verovatno nastao tokom poslednjeg ledenog doba, pre oko 20.000 godina, kada su guste ledene ploče i promene nivoa mora omogućile da velika količina slatke vode bude „zarobljena“ u podmorskim sedimentima.
Kako je otkriće potvrđeno
Tim sa ekspedicije Expedition 501 proverio je stare nalaze iz 1960-ih i 1970-ih koje je zabeležila američka Geološka služba (USGS). Prošlog leta naučnici su tokom tro-mesečne misije izvukli ukupno oko 13.200 galona (≈50.000 litara) vode sa tri lokacije u blizini ostrva Nantucket i Martha's Vineyard.
Šta su bušotine otkrile
Istraživači su bušili do oko 1.300 stopa (400 m) ispod morskog dna i naišli na debeo sloj sedimenta ispunjen slatkom vodom, zatvoren iznad slojem slanog sedimenta i nepropusnim zaptivačem od gline i mulja. Taj „poklopac" trenutno sprečava mešanje morske i slatke vode.
To extract water samples, researchers drilled into the seafloor at three locations off Martha's Vineyard and Nantucket. | Credit: Rainer Lesniewski/Getty Images
Salinitet i raspodela
- Najbliža lokacija: 1 deo na 1.000 (1‰) — granica koju mnoge agencije smatraju prihvatljivom za pijaću vodu.
- Srednje lokacije: 4–5 delova na 1.000 (4–5‰).
- Najudaljenija lokacija: 17–18 delova na 1.000 (17–18‰) — oko polovine prosečnog saliniteta okeana.
Mogući mehanizmi nastanka
Preliminarne analize radio-ugljenika, plemenitih gasova i izotopa ukazuju da je glacijalna aktivnost najverovatniji glavni izvor vode. Tokom maksimuma poslednjeg ledenog doba, ledene ploče su mogle da stvaraju rastopljenu vodu koja se skupljala i pritiskom ulazila u sediment. Istraživači ne isključuju i dopunu padavinama, odnosno mešani poreklo sistema.
Šta sledi
Trenutno se izvode detaljnije analize: ispitivanje mikroba, traženje retkih zemnih elemenata, merenje poroznosti sedimenata (za bolju procenu zapremine) i precizno datovanje. Definitivniji rezultati o obimu, starosti i poreklu rezervoara očekuju se u narednom mesecu.
„Cilj nam je da prikupljeno znanje stoji na raspolaganju — ako i kada bude potrebe za korišćenjem, da odluke budu zasnovane na podacima, a ne nagađanjima“, rekao je Brandon Dugan, suvođa ekspedicije.
Napomena o upotrebljivosti i rizicima
Iako je otkriće izuzetno značajno, potencijalno iskorišćavanje morao bi da uzme u obzir tehničke, ekološke i pravne izazove: moguće zagađenje, uticaj na morske ekosisteme, troškove bušenja i upravljanje resursom. Preporuka istraživača je detaljna procena i oprez pre bilo kakvog komercijalnog korišćenja.
Pomozite nam da budemo bolji.
