Studija sa Washington State University predlaže da slanom obogaćen led na površini Europe, pod uticajem Jupiterskog zračenja i plimno-tektonskih napetosti, može postati gušći i potonuti kroz ledenu koru (proces nazvan delaminacija). To potapanje može dopremiti minerale i nutrijente u duboke okeane Meseca, podržavajući život koji ne zavisi od Sunca. Računarsko modeliranje pokazuje da bi i mala količina soli mogla biti dovoljna, a potvrdu može doneti misija Europa Clipper oko 2030. godine.
Slani Led Koji Može Napajati Život Na Europi — Kako Potapanje Ledenog Pokrivača Donosi Nutrijente
(Credit: David Hinkle/Wikimedia Commons)
Novo istraživanje sa Washington State University ispituje kako slanom obogaćen led na površini Jupitera meseca Europe može dospeti u duboke okeane i dopremiti hranljive materije potrebne za podršku života. Autori studije, Catherine Cooper i Austin Green, predlažu mehanizam kojim se slani, zračenjem izmenjen led sabija i postaje gušći od okolnog leda, da bi na kraju potonuo kroz ledeni omotač.
Kako to funkcioniše?
Na površini Europe soli i izloženost Jupiterskom zračenju mogu hemijski i fizički izmeniti gornje slojeve leda. Taj slani led može zadržati više gustoće — naročito kada ga plimne i tektonske napetosti podvrgavaju pritisku i sabijanju. Proces koji autori opisuju zove se delaminacija kore: delovi kore se sabijaju, postaju gušći u odnosu na okolinu i konačno potonu kroz slojeve leda prema unutrašnjem okeanu.
Zašto je to važno za život?
Europa ima podzemni okean zaklonjen debelim slojem leda i bez sunčeve svetlosti. Ako solju obogaćen led uspe da dopre do okeana, mogao bi dostaviti minerale i nutrijente koji bi hranili hemijske lance ishrane — dakle sisteme koji ne zavise od Sunca, već od hemijske energije (chemosinteze). To proširuje mogućnosti za postojanje života nezavisnog od sunčeve svetlosti.
Europa Ice sinking diagram.
Šta su pokazali modeli?
Autori su koristili računarsko modeliranje kako bi testirali uticaj malih i većih koncentracija soli na gustinu leda i njegovu sposobnost potonuća. Modeli sugerišu da bi i relativno mala količina soli mogla biti dovoljna da učini pojedine zone leda dovoljno gustim da potonu kroz ledeni omotač i eventualno doprinesu globalnom okeanu ispod.
Napomena o dokazima: Reč je o teorijskom radu i simulacijama — konačnu potvrdu može doneti neposredno posmatranje i merenja iz svemirskih misija.
Ovaj mehanizam bi mogao biti proverljiv tokom nadolazeće misije Europa Clipper, koju NASA planira da proučava Europu u bliskim prolazima očekivano oko 2030. godine. Ako Clipper otkrije znake hemijski obogaćenih zona ili dinamičnih procesa u ledu, to bi dodatno potvrdilo značaj delaminacije kao načina dopreme nutrijenata u evropske okeane.
Zaključak: Predloženi proces delaminacije kore daje uverljivu teorijsku putanju kojom hranljive materije nastale na površini Europe mogu dospeti do njenog unutrašnjeg okeana, čineći ga pogodnijim za život nezavistan od Sunca. Dalja posmatranja i merenja potrebna su da bi se teorija potvrdila.
Pomozite nam da budemo bolji.
