Posada Artemis II napravila je zapažene fotografije sa istorijskog preleta, ali na njima se ne vidi svemirski otpad zbog njegove male veličine, velike brzine i znatne udaljenosti. NASA procenjuje najveću koncentraciju otpada između oko 466 i 621 milja (≈750–1.000 km) iznad Zemlje. Savremene letelice i modul ISS projektovani su da izdrže udarce objekata do ~1 cm, a praćenje orbite smanjuje neposredne rizike po posade.
Zašto svemirski otpad nije vidljiv na fotografijama Artemis II — objašnjeno
The odds of seeing space junk on camera is extremely low, even though a lot of it is out there.
Astronauti misije Artemis II napravili su istorijski prelet oko Meseca i poslali impresivne fotografije Zemlje i Meseca. Ipak, na tim snimcima gotovo da nema vidljivog svemirskog otpada — što mnoge korisnike interneta navodi da se zapitaju gde je sav on „smeće“ o kojem se često govori.
Zašto ga ne vidimo?
Veličina i udaljenost: Većina komadića otpada je premala da bi bila vidljiva iz posmatračke kapsule. Pored miliona objekata prečnika centimetar i većih, procenjuje se da oko 130 miliona manjih čestica kruži oko Zemlje — mnoge su premale da bi ih foto‑aparati ili čak ljudsko oko registrovali sa velikih udaljenosti.
Brzina i relativni pokret: Debris se kreće neverovatnim brzinama (orbitalna brzina niske orbite je oko 17.500 milja na sat, što je približno 28.000 km/h). Pri tim brzinama objekti su ekstremno brzo prolazeći i praktično nevidljivi na standardnim fotografijama, naročito iz kapsule koja se takođe brzo kreće.
Visina koncentracije: NASA‑in Orbital Debris Program Office navodi da je najveća koncentracija otpada na visinama između približno 466 i 621 milja iznad Zemlje (oko 750–1.000 km). Artemis II je tokom važnih faza lansiranja i početnog leta bio fokusiran na procedure i sigurnost, što dodatno smanjuje mogućnost svesnog traženja i snimanja sitnih fragmenata.
Tehnička zaštita i praćenje
Međunarodna svemirska stanica i savremene letelice dizajnirane su da izdrže udarce objekata prečnika do oko 1 cm. Pored toga, postoji stalno praćenje većih objektata u orbiti koje omogućava manevre izbegavanja po potrebi. Zato, iako svemirski otpad predstavlja značajan dugoročni problem za održivost orbite i buduće misije, trenutni rizik po posade kao što je posada Artemis II procenjuje se kao nizak zahvaljujući inženjerskim rešenjima i preciznim modelima praćenja.
Zaključak: Svemirski otpad jeste realan i rastući problem, ali zbog njegove veličine, brzine i udaljenosti, nije neočekivano što se ne može videti na fotografijama sa Artemis II. To ne znači da problem ne postoji — znači da ga ne možemo jednostavno „uslikati“ iz kapsule tokom kritičnih faza misije.
Šta dalje? Potreban je nastavak praćenja, uklanjanje većih komada otpada i međunarodne strategije za smanjenje stvaranja novih fragmenata kako bi se sprečio Kesslerov efekat i sačuvala pristupačnost orbite za buduće generacije.
Pomozite nam da budemo bolji.
