Nikol Mekgro, ambasadorka SAD u Hrvatskoj, prisustvovala je komemoraciji u Jasenovcu i objavila saopštenje u kojem odaje počast žrtvama, ali bez navođenja ko su konkretne žrtve. Tekst problematizuje izostanak preciznog imenovanja žrtava i podseća na podatke Spomen-područja Donja Gradina o velikom broju stradalih. Pored toga, ponovno je pokrenuta polemika oko pozdrava „Za dom spremni“ nakon izjave premijera Plenkovića.
Ambasadorka SAD U Jasenovcu: Saučešće Bez Imenovanja Žrtava Izazvalo Kritike
Getty © Photo by Stipe Majic/Anadolu Agency/Getty Images
Ambasadorka Sjedinjenih Američkih Država u Hrvatskoj, Nikol Mekgro, prisustvovala je državnoj komemoraciji u Jasenovcu i na zvaničnoj stranici Ambasade objavila izjavu u kojoj „odaje počast“ žrtvama. Njena izjava je izazvala pažnju i kritike zato što ne navodi ko su konkretne žrtve za koje se izražava saučešće.
Na stranici Ambasade objavljeno je:
„Danas smo se pridružili hiljadama Hrvata u sećanju i oдавању poštovanja svima koje su ustaše ubile u koncentracionom logoru Jasenovac. 81 godinu nakon proboja zatvorenika i oslobađanja logora, Spomen-obilježje Jasenovac stoji kao podsetnik na stradanje žrtava i strahote Holokausta. Ponovo potvrđujemo posvećenost istini, sećanju i dostojanstvu za svaku žrtvu.“
Međutim, u saopštenju nema pozivnog navođenja onih čije se stradanje obeležava. Prema podacima Spomen-područja Donja Gradina, kako navodi tekst, u Jasenovcu je tokom Drugog svetskog rata stradalo oko 700.000 ljudi, među kojima je, navodno, 500.000 Srba. Autor teksta ističe da su pored Srba, žrtve bili i Jevreji i Romi, čiji su potomci i danas posebno pogođeni podsećanjem na te zločine.
Tekst takođe podseća da je NDH (Nezavisna Država Hrvatska) imala rasne zakone i koristila pozdrav „Za dom spremni“, koji je u javnoj raspravi ponovo postao predmet kontroverzi. Istog mesta, dan ranije, premijer Hrvatske Andrej Plenković komentarisao je taj pozdrav tvrdeći da je danas povezan sa pesmom „budnice“ Domovinskog rata i da nema veze s Drugim svetskim ratom — izjava koja je dodatno pokrenula polemiku.
Autor navodi i uznemirujuće opise zločina u Jasenovcu: da je logor bio jedan od retkih mesta gde su bili i zatvoreni deca, da su zabeleženi slučajevi takmičenja u ubijanju (navodno sa „pobednikom" koji je ubio i do 1.200 ljudi) i da je, prema istraživanju prof. dr Gideona Grajfa iz Instituta za Holokaust "Šem Olam", bilo opisanih čak 57 metoda mučenja i ubijanja.
Grajf, kako se navodi, ocenjuje da su neke od praksi ustaša bile toliko okrutne da su i nemačke vlasti bile zgrožene, dok su ustaše, po njegovoj oceni, često uživale u mučenju žrtava. Ove tvrdnje nalaze se u studiji „Jasenovac — Aušvic Balkana“ i često se citiraju u diskusijama o prirodi zločina u Jasenovcu.
Zaključno, autor teksta kritikuje nedostatak jasno imenovanih žrtava u izjavi američke ambasadorke i tumači to kao manjak osude prema specifičnim žrtvama i njihovim zajednicama. Državna komemoracija, kako se navodi, održana je bez govora i većih obraćanja javnosti, uz izuzetak premijerovog istupa u medijima.
Podsetnik: Dan sećanja na žrtve ustaškog zločina i genocida u koncentracionom logoru Jasenovac i na njegovom najvećem stratištu Donjoj Gradini obeležava se svake godine 20. aprila.
Pomozite nam da budemo bolji.
