U Taizu raste broj hitnih prijema dijabetičara koji su, prateći dijetu el-tayebat i prekidajući terapiju, završili u bolnici. Dijetu je popularizovao Diaa el-Awadi, čije tvrdnje (npr. da je insulin "otrov") nisu naučno potkrepljene. Lekari i nutricionisti upozoravaju da prekid terapije i izbacivanje čitavih grupa namirnica nosi ozbiljne rizike, uključujući dijabetičku ketoacidozu i nutritivne deficite. Pacijentima se savetuje da se ne prestaju lečiti bez konsultacije sa lekarom.
Dijeta 'el-tayebat' u Jemenu: Dijabetičari Prekidaju Terapiju i Završavaju U Bolnici
Medical professionals emphasise that diabetes patients in Yemen are risking their lives by not taking their prescribed medications [Nasser al-Sakkaf/Al Jazeera]
Taiz, Jemen — U poslednjih nekoliko meseci Republičku bolnicu u Taizu preplavio je veći broj pacijenata sa dijabetesom koji su se ozbiljno razboleli nakon što su, verujući viralnim savetima, prestali da uzimaju propisanu terapiju i počeli da slede dijetu poznatu kao el-tayebat.
Kako se sve dogodilo
Dijetu je popularizovao Diaa el-Awadi, bivši egipatski lekar kome je vlasti oduzele licencu, a dve njegove klinike su zatvorene. El-Awadi je tvrdio da ljudi sa dijabetesom mogu da se izleče strogo restriktivnim režimom ishrane, navodno bez insulina ili lekova za snižavanje šećera, iako nema naučnih dokaza koji bi to potvrdili.
Praktični primeri
Među pacijentima je i 67-godišnji Murad al-Adimi, koji je zbog štednje prestao sa terapijom i ubrzo završio u hitnoj pomoći. „Moja sreća je kratko trajala… Bilo je greška što nisam slušao lekara“, rekao je nakon oporavka. Slučajevi kao Muradov dovode do hitnih intervencija i dodatnog opterećenja već narušenog zdravstvenog sistema.
Eggs are among the foods restricted by Diaa el-Awadi’s diet recommendations, leading to a drop in the price of eggs in Taiz [Nasser al-Sakkaf/Al Jazeera]
Dr Hamza al-Qusais, šef hitne pomoći: "Stabilizujemo ih u hitnoj i odmah ih upućujemo specijalistima. Mnogi su došli jer su prekinuli terapiju na osnovu informacija sa društvenih mreža."
Koje su tvrdnje opasne
El-Awadijeve tvrdnje da je insulin "otrov" predstavljaju opasnu dezinformaciju. Insulin je hormon koji reguliše šećer u krvi; kod ljudi sa dijabetesom njegova proizvodnja ili iskorišćavanje nije adekvatno funkcionalno. Nelečena bolest može dovesti do dijabetičke ketoacidoze — stanja kada telo razlaže masti za energiju i nastaje opasno nagomilavanje kiselina, što može biti fatalno.
Restriktivna ishrana i ekonomske posledice
El-tayebat isključuje grupe namirnica kao što su lisnato povrće, citrusi, jaja, mahunarke i mnogi mlečni proizvodi. Iako pojedinci prijavljuju kratkotrajan benefit kod simptoma poput žgaravice — što je često posledica eliminacije specifičnih okidača — dugoročno izostavljanje važnih nutrijenata može dovesti do deficita i pogoršanja hroničnih stanja.
Popularnost dijete već je promenila potrošačke navike: cena posude jaja u Taizu pala je sa oko 3,50 na 1,60 dolara jer su prodaje znatno opale. Prodavci prijavljuju da sada prodaju znatno manje jaja i pilećeg mesa.
Rafat Abdu Yassin, 39, is a follower of el-tayebat and said it helped him recover from heartburn. But doctors and nutritionists warn that the diet avoids foods that are beneficial to the body [Nasser al-Sakkaf/Al Jazeera]
Stručna upozorenja
Nutricionisti i lekari upozoravaju da nema naučnog osnova za podelu hrane na strogo "dobre" i "loše" univerzalno za sve ljude. Maram Fuad, nutricionistkinja, napominje da delimično povlačenje određenih namirnica može ublažiti simptom kao što je žgaravica, ali da eliminisanje velikih grupa hrane bez zamene vodi ka nutritivnim deficitima. Dr Sadeq Aqlan ističe da siromaštvo i niska zdravstvena pismenost dodatno podstiču ljude da prihvate ovakve savete.
Poruka za pacijente
Ne prekidajte propisanu terapiju bez konsultacije s lekarom. Promene u ishrani i lečenju treba da budu vođene stručnjacima. Pacijenti sa hroničnim bolestima zahtevaju individualizovan pristup i praćenje kako bi se izbegle ozbiljne i potencijalno opasne posledice.
Za hitne znakove — trajno omagljivanje, gubitak svesti, ubrzano disanje ili jak bol u stomaku — odmah potražite medicinsku pomoć jer mogu biti znaci dijabetičke ketoacidoze ili drugih akutnih komplikacija.
Pomozite nam da budemo bolji.
