Studija objavljena u The American Journal of Preventive Medicine pokazuje da bi prepolovljeni unos ultra‑prerađene hrane u Kanadi mogao sprečiti do 8.300 smrtnih ishoda i 27.300–45.900 novih slučajeva kardiovaskularnih bolesti. UPF su činili 43% dnevnog energetskog unosa odraslih Kanađana (2015), a 23–38% događaja KVB u 2019. pripisano je tom unosu. Autori pozivaju na javnozdravstvene i regulatorne mere, dok nezavisni stručnjaci upozoravaju da su nalazi zasnovani na posmatranjima i modeliranju.
Prepolovljeni Unos Ultra‑Prerađene Hrane U Kanadi MOGAO Bi Sprečiti Do 8.300 Smrti
Cutting ultra-processed food consumption by half prevents thousands of deaths
Nova studija ukazuje da bi smanjenje unosa ultra‑prerađene hrane (UPF) za polovinu moglo znatno smanjiti broj slučajeva i smrtnih ishoda usled kardiovaskularnih bolesti (KVB) u Kanadi. Istraživanje, objavljeno u The American Journal of Preventive Medicine, kombinuje podatke o ishrani iz 2015. i zdravstvene ishode iz 2019. kako bi modeliralo uticaj UPF na populacioni teret bolesti.
Glavni nalazi
Naučnici su utvrdili da su ultra‑prerađeni proizvodi činili približno 43% dnevnog energetskog unosa odraslih Kanađana (2015). Procena efekta konzumacije UPF pokazuje da je između 23% i 38% svih događaja povezanih sa KVB u 2019. moglo biti dodeljeno unosu ultra‑prerađene hrane. To odgovara između 58.200 i 96.000 novih slučajeva KVB i 10.600–17.400 smrtnih ishoda.
A photo illustration of 'Ultra Processed' foods (Getty Images)
Modeliranjem različitih scenarija promena u unosu UPF, autori su procenili da prepolovljeni unos UPF može dovesti do izbegavanja između 27.300 i 45.900 novih slučajeva KVB i 5.000–8.300 smrtnih ishoda u kanadskoj populaciji.
Metodologija i ograničenja
Studija koristi epidemiološke i prehrambene podatke da bi modelirala posledice promena u ishrani. Autori naglašavaju da su rezultati dobijeni modelovanjem i da se zasnivaju na asocijacijama iz posmatranih podataka. Kao i mnoge observacione studije, analiza ne može definitivno dokazati uzročnost — moguće su uticaji socijalno‑ekonomskog statusa, dostupnosti hrane i drugih faktora koji prate visok unos UPF.
(Getty)
"Ovi nalazi naglašavaju potrebu za kliničkim i javnozdravstvenim intervencijama usmerenim na smanjenje unosa UPF kao ključni deo prevencije KVB," navode autori.
Preporuke i javnozdravstveni kontekst
Istraživači pozivaju na šire strukturne mere kako bi se promenili prehrambeni obrasci: porezi i subvencije usmerene na zdravije opcije, obeležavanje na prednjoj strani pakovanja, ograničenja reklamiranja nezdravih proizvoda i ciljevi reformulacije namirnica radi poboljšanja nutritivnog sastava.
Nezavisni stručnjaci podsećaju da je važno tumačiti rezultate kao modeliranje koje podržava postojeće dokaze o štetnim posledicama nezdrave ishrane. Nutricionista Gunter Kuhnle ističe da observacioni podaci pokazuju asocijaciju, ali ne i uzročnost, dok Alberto Fiore smatra da rezultati potvrđuju poznatu vezu između loše ishrane i bolesti srca, ali ne dokazuju da je sama industrijska prerada jedini uzrok.
Šta to znači za čitaoce
Za pojedince: smanjenje unosa ultra‑prerađenih proizvoda i povećanje udela sveže, minimalno obrađene hrane može doprineti boljem kardiovaskularnom zdravlju. Za donosioce politika: kombinacija obrazovanja, regulative i poboljšanja pristupa zdravijim namirnicama ima najveći potencijal da smanji populacioni rizik od KVB.
Napomena: Svaki broj u studiji predstavlja procenu zasnovanu na postojećim podacima i modelima; stvarni efekti zavise od lokalnih uslova, ponašanja potrošača i uspeha sprovođenja politika.
Pomozite nam da budemo bolji.
