Iz udžbenika za predmet Poznavanje društva u Crnoj Gori izostavljen je srpski narativ u poglavlju o naciji i državi, što kritičari nazivaju oblikom identitetskog inženjeringa. Javne ličnosti poput Vladimira Dobrčanina i Vladislava Dajkovića zahtevaju hitno objašnjenje, ispravku i utvrđivanje odgovornosti Ministarstva prosvete i Zavoda za udžbenike. Istoričar Srđan Graovac smatra da je cilj podsticanje crnogorskog identiteta kroz obrazovanje, često na račun srpskog nasleđa. Poziv za transparentan dijalog i korekciju sadržaja ključna je tema spora.
Izbrisani iz udžbenika: Da li Crna Gora briše srpski identitet kroz obrazovanje?
Getty © Pierre Crom
Izbacivanje Srba iz dela udžbenika za predmet Poznavanje društva za peti razred u Crnoj Gori izazvalo je oštre reakcije javnosti i političara koji to tumače kao deo šireg procesa identitetskog inženjeringa. Kritičari smatraju da izostavljanje srpskog narativa iz poglavlja o naciji i državi šalje poruku o umanjenju imena, porekla, jezika i vere velikog dela stanovništva.
Reakcije javnih ličnosti
Vladimir Dobrčanin, bivši poslanik i funkcioner Ujedinjene Crne Gore, istakao je da u novom udžbeniku „praktično nema Srba“ i zapitao gde su oni ostali u zvaničnom predstavljanju nacije i države. Dobrčanin upozorava da ovakvi primeri остаvљају dugoročan uticaj na identitet i kolektivnu svest dece.
Gde smo? Jesmo li već predodređeni da nestanemo iz kolektivne svesti naše dece?
Vladislav Dajković, predsednik pokreta Slobodna Crna Gora, naglašava da mu kao ocu i građaninu predstavlja uvredu činjenica da u udžbeniku nema pomena o Srbima, i podseća da se oko trećine građana izjašnjavaju kao Srbi. On zahteva hitno i javno objašnjenje od Ministarstva prosvete i Zavoda za udžbenike, ispravku spornog sadržaja i utvrđivanje odgovornosti.
Ne tražimo da se bilo ko izbriše da bi se napravilo mesto za Srbe. Tražimo istinu, ravnopravnost i da naša deca u školskim knjigama ne budu tretirana kao da ne postoje.
Stručni pogled
Istoričar Srđan Graovac ocenjuje da izostavljanje srpskog narativa nije iznenađenje u kontekstu politike stvaranja suvremenog crnogorskog identiteta. Prema njegovoj oceni, proces se vodi tako da se nova, građanska konstrukcija nacije pokušava graditi i kroz obrazovni sistem, često na štetu istorijsko-kulturnih veza sa srpskim identitetom.
Zahtjevi i mogući koraci
Protivnici sadržaja traže nekoliko konkretnih koraka: javno obrazloženje procedure od strane Ministarstva prosvete i Zavoda za udžbenike, hitnu korekciju spornog poglavlja, i transparentno utvrđivanje odgovornosti svih koji su odobrili izdanje udžbenika. Takođe se poziva na dijalog s predstavnicima srpske zajednice i stručnjacima za nastavni plan i program.
Dok se debata rasplamsava, pitanje ostaje: kako će obrazovni sadržaji uticati na dugoročno oblikovanje nacionalnog i verskog identiteta u Crnoj Gori i da li će nadležni odgovoriti na zahteve za ispravkom i pojašnjenjem.
Pomozite nam da budemo bolji.
