Nova studija upozorava da bi područja pogođena šumskim požarima u Evropi mogla da se utrostruče u narednih 75 godina ukoliko emisije nastave da rastu. Pri niskom scenariju očekuje se oko 39% više spaljene površine godišnje, dok bi pri visokom scenariju to moglo biti oko 192%. Unapređenja u prevenciji i odgovoru na požare mogu značajno smanjiti štetu (do 92% pri 1,8°C i do 72% pri 3,6°C), ali ova efikasnost može biti ograničena u ekstremnijim klimatskim uslovima.
Alarmantno: Šumski požari u Evropi mogli bi da se utrostruče u narednih 75 godina
(Photo by Deep Rajwar via Pexels)
Nova naučna studija upozorava da klimatske promene mogu dramatično povećati površine pogođene šumskim požarima širom Evrope.
Istraživanje koje su predvodili naučnici iz Potsdam Institute for Climate Impact Research (PIK) uz doprinos Senckenberg Society for Nature Research pokazuje da bi, u zavisnosti od emisija gasova sa efektom staklene bašte, godišnje izgorena površina mogla porasti znatno više nego danas.
(Photo by Andreas Berget via Pexels)
Glavni nalazi
U scenariju sa niskim emisijama autori projektuju oko 39% više spaljene površine godišnje u periodu 2070–2100 u odnosu na referentni period 2000–2030. U scenariju sa visokim emisijama procena raste na približno 192% više spaljenih površina.
Istraživači ističu da su sve topliji, suvlji i vetrovitiji uslovi ključni pokretači porasta aktivnosti požara, naročito u priobalnim oblastima Sredozemlja, ali i u većem delu Zapadne i Centralne Evrope, uključujući i regione koji dosad nisu često bili pogođeni velikim požarima.
(Photo by Keith Lowery via Pexels)
Mogućnosti ublažavanja
Tim iz Senckenberga razvio je dodatni model koji prikazuje koliko ljudske mere — bolja prevencija, brže otkrivanje i efikasnije gašenje — mogu umanjiti štetu. Prema procenama, kontinuirana poboljšanja u upravljanju požarima mogla bi smanjiti spaljenu površinu za do 92% u scenariju sa oko 1,8°C zagrevanja i za 72% pri približno 3,6°C.
Međutim, autori upozoravaju da te brojke mogu biti optimistične: ako požari postanu ekstremni, sposobnost sistema za gašenje može da se slomi i granica tog kolapsa još nije poznata.
(Photo by Sippakorn Yamkasikorn via Pexels)
Šta ističu autori
Maik Billing (PIK): "Klimatske promene pogoršavaju uslove za požare — toplije, suvlje i vetrovitije vreme povećava njihovu pojavu."
Thomas Hickler (Senckenberg): "Ulaganja u obuku, opremu i koordinaciju mogu napraviti veliku razliku, ali moramo znati do koje mere možemo da odgovorimo na ekstremne događaje."
Kirsten Thonicke (PIK): "Aktuelne vatre u Francuskoj, Španiji i Grčkoj pokazuju koliko brzo resursi mogu biti opterećeni — smanjenje emisija i jačanje lokalnog upravljanja su ključni."
Trenutna situacija
Studija je objavljena u trenutku kada Evropa beleži ozbiljnu sezonu požara: prema European Forest Fire Information System (EFFIS), do 12. avgusta oko 550.000 hektara izgorelo je u EU — oko 2,5 puta više od proseka za taj datum.
Zaključak i preporuke
Autori pozivaju na dvosmerni pristup: strogo smanjenje emisija kako bi se ograničilo buduće zagrevanje, i značajna ulaganja u prevenciju, rano otkrivanje i sposobnosti gašenja požara kako bi se ublažile neposredne posledice. Bez obe mere, rizik od masovnijih i teže obuzdivih požara značajno raste.
Studija: Global Change Biology; vođeni timom PIK uz saradnju Senckenberga.
Pomozite nam da budemo bolji.
