Analiza podataka sa umrlica koju su sproveli istraživači sa Harvard Medical School ukazuje na povećanu smrtnost od nekoliko tipova raka među pilotima i kabinskim osobljem, verovatno zbog izloženosti kosmičkom zračenju na visinama krstarenja. Upoređivanja sa nuklearnim tehničarima i zemaljskom posadom podržavaju vezu sa visinom leta. Autori pozivaju na sistemsko praćenje doza i jače zaštitne mere, dok SAD još nemaju obavezne limite koje primenjuje EU.
Piloti i kabinsko osoblje imaju povećan rizik smrtnosti od raka povezanog s kosmičkim zračenjem — nova studija upozorava
Photo Credit: iStock
Nova analiza podataka sa umrlica pokazuje da piloti i kabinsko osoblje u SAD imaju povećanu smrtnost od nekoliko tipova raka koji su povezani sa izlaganjem jonizujućem zračenju, najverovatnije kosmičkim zracima na visinama krstarenja.
Osnovni nalazi
Istraživači sa Harvard Medical School i saradničkih ustanova pregledali su podatke sa umrlica koji od 2020. godine u SAD rutinski sadrže informaciju o uobičajenoj profesiji preminule osobe. Upoređivanjem stotina zanimanja, autori su utvrdili povišene stope smrtnosti od nekoliko karcinoma — uključujući limfome, karcinom dojke, štitaste žlezde i prostate — kod avio-posade u odnosu na opštu populaciju.
Zašto se sumnja na kosmičko zračenje?
Na velikim visinama atmosferska zaštita je tanja, pa su putnici u avionima i posada izloženi jačem toku kosmičkih zraka koji može da izazove oštećenja ćelija i poveća šansu za štetne mutacije. Autori su dodatno uporedili avio-posadu sa nuklearnim tehničarima — grupom koja takođe radi sa jonizujućim zračenjem — i sa zemaljskom radnom snagom iz iste industrije, čime su pojačali argument da je upravo vreme provedeno na velikim visinama važan faktor.
„Prethodne studije su često bile ograničene na jednu aviokompaniju, jednu zemlju ili jedan tip karcinoma,“ kaže dr Vishal Patel, prvi autor studije i istraživač na Harvardu, objašnjavajući šta čini ovu analizu širim i uporedivijim.
Šta ovo znači za putnike i posadu
Za većinu povremenih putnika ne predstavlja se veliki rizik; veći problem je kumulativna izloženost tokom godina rada u vazduhu. Uz to, avio-posada često se suočava sa nepravilnim ritmom sna i drugim stresorima koji mogu doprineti ukupnom zdravstvenom teretu i otežati odvajanje efekata zračenja od drugih faktora.
Preporuke i regulatorni kontekst
Autori navode da njihovi nalazi ukazuju na potrebu za jačom zaštitom na radu: uvođenjem sistemskog praćenja doza zračenja, postavljanjem granica izloženosti i prilagođavanjem rasporeda, naročito tokom trudnoće. Federal Aviation Administration (FAA) je priznala da su članovi avionske posade profesionalno izloženi jonizujućem zračenju, ali SAD trenutno ne zahtevaju obavezno merenje doza niti ograničenja doze. Evropska unija već ima propise o takvom praćenju i zaštiti avio-posade, uključujući smernice za trudnice.
Ograničenja i dalje potrebe za istraživanjem
Iako je analiza obuhvatila šire upoređivanje zanimanja, autori napominju da su potrebne dodatne studije koje bi koristile individualne podatke o radnoj istoriji, trajanju izlaganja, dozama zračenja i drugim rizicima (npr. poremećaji sna, životne navike) kako bi se potvrdili uzročno-posledični odnosi i precizirale smernice za zaštitu.
Zaključak: Studija pruža snažan signal da bi izloženost kosmičkom zračenju na visinama krstarenja mogla doprineti povišenoj smrtnosti od određenih karcinoma kod pilota i kabinskog osoblja, te podržava pozive za uvođenje sistema praćenja doza i boljih mera zaštite na radu.
Pomozite nam da budemo bolji.
