Studija zasnovana na podacima iz SAD pokazuje da su žene sa tipom 2 dijabetesa koje su započele terapiju metforminom imale oko 30% manji rizik da umru pre 90. godine u poređenju sa onima na sulfonilurei. Analiza obuhvata 438 postmenopauzalnih žena praćenih u proseku 14–15 godina. Istraživanje je opservaciono i ne dokazuje uzročnost — potrebne su randomizovane studije radi potvrde nalaza. Dugo praćenje daje vredne uvide, ali lekovi i terapije moraju se birati uz medicinski savet.
Metformin povezan sa „izuzetnom dugovečnošću” kod žena — studija pokazuje ~30% manji rizik od smrti pre 90. godine
Metformin može povećati šanse da žene dožive 90. godinu života — ali nema konačnog dokaza uzročnosti
Prema novoj analizi dugoročne američke studije, žene sa tipom 2 dijabetesa koje su započele terapiju metforminom imale su niži rizik da umru pre navršene 90. godine u poređenju sa onima koje su koristile sulfonilureu. Istraživači iz SAD i Nemačke izdvojili su 438 postmenopauzalnih žena — polovinu koja je uzimala metformin i polovinu koja je koristila sulfonilureu — i pratili ih u proseku 14–15 godina.
„Metformin cilja više puteva starenja i zbog toga se smatra kandidatom za lek koji bi mogao produžiti ljudski životni vek,” navode autori.
Ključni rezultati
- U odnosu na grupu na sulfonilurei, grupa koja je koristila metformin imala je oko 30% niži rizik smrti pre 90. godine.
- Praćenje je trajalo dovoljno dugo da obuhvati životni vek od srednjih godina do 90+ godina, što je retko kod standardnih RCT ispitivanja.
Mogući mehanizmi
Metformin se često naziva geroterapeutikom — lekom koji utiče na procese starenja. Ranija istraživanja su pokazala da metformin može smanjivati oštećenja DNK, menjati ekspresiju gena povezanih sa dugovečnošću, ublažavati degenerativne promene u mozgu i smanjivati rizik od određenih posledica COVID‑a (long COVID). Ti mehanizmi objašnjavaju interes za proučavanje potencijalnog efekta na trajanje života.
Ograničenja istraživanja
Studija je opservaciona, što znači da ne dokazuje uzročnu vezu: žene nisu nasumično raspoređivane na tretmane — lekari su donosili odluke o terapiji. Nije postojala placebo grupa, a ukupan broj učesnica (438) nije velik za definitivne zaključke o preživljavanju. Mogu postojati i faktori koji utiču na izbor terapije (konfounderi) koje analiza možda nije u potpunosti isključila.
Snage istraživanja
Glavna jačina rada je veoma dugo prosečno praćenje (14–15 godina), što omogućava uvid u uticaj terapije na kasnije dekade života — podatak koji je teško dobiti iz tipičnih randomizovanih kontrolisanih ispitivanja.
Zaključci i implikacije
Istraživači zaključuju da postoji veza između početka terapije metforminom i veće verovatnoće „izuzetne dugovečnosti” u poređenju sa sulfonilureom kod žena sa tipom 2 dijabetesa. Međutim, potrebna su dalje, bolje kontrolisana ispitivanja (uključujući RCT) kako bi se potvrdila uzročnost i preciznije odredile koristi i rizici u različitim populacijama.
Preporuka za čitaoce: Ovi nalazi su zanimljivi i podsticaj za dalja istraživanja, ali ne znače da bi pojedinci trebali menjati terapiju bez konsultacije sa lekarom. Odlučivanje o lečenju dijabetesa treba temeljiti na individualnoj proceni rizika i koristi.
Rad je objavljen u Journal of Gerontology: Medical Sciences. Ranija verzija teksta objavljena je u junu 2025.
Pomozite nam da budemo bolji.
