Evropski tim analizirao je izuzetno sačuvan skelet Neandertalca iz pećine kod Altamure i utvrdio da unutrašnja nosna arhitektura tog primerka više podseća na modernog čoveka iz nižih geografskih širina. Endoskopski pregled nije otkrio dve strukture koje su ranije smatrane tipičnim za Neandertalce, što dovodi u pitanje njihovu navodnu specijalizaciju za hladne klime. Nalaz se zasniva na jednom primerku starom 130.000–172.000 godina, pa autori pozivaju na dalja istraživanja pre donošenja šireg zaključka.
Neandertalčev nos iz Altamure menja predstavu o prilagodbi na hladnu klimu
Uobičajena slika Neandertalaca u javnoj mašti često ih smešta u zaleđene pejzaže — krupne životinje prolaze pored niskih lovaca obučenih u krzno. Dugogodišnja objašnjenja za karakteristike Neandertalaca, poput kraćih udova i širokog nosa, tumačila su se kao adaptacije na hladne i suve klimatske uslove.
Neobičan nalaz iz pećine kod Altamure
Tim evropskih istraživača analizirao je izuzetno dobro sačuvan skelet otkriven 1993. u pećini kod Altamure (Italija). Lubanja je prekrivena slojem kalcita koji je sačuvao i spoljne i unutrašnje strukture, što je omogućilo neinvazivno ispitivanje unutrašnjih nosnih kostiju pomoću endoskopa — bez vađenja lobanje iz pećine.
Šta su otkrili
Istraživači nisu pronašli dve delikatne nosne strukture za koje se ranije smatralo da su tipične za Neandertalce. Umesto toga, unutrašnja arhitektura nosne šupljine ovog primerka više podseća na oblik koji se viđa kod savremenih ljudi iz nižih geografskih širina, koji nemaju adaptacije karakteristične za ekstremno hladne uslove.
„Otvor nosa pokazuje strukturu suprotstavljenu onoj u savremenih ljudskih populacija sa visokih geografskih širina, prikazujući oblik povezan sa klimatskim uslovima niskog stresa,“ napisali su autori u radu objavljenom u časopisu PNAS.
Konsekvence i ograničenja
Altamurski primerak datovan je između 130.000 i 172.000 godina i smatra se relativno „ranim“ Neandertalcem. Nalaz postavlja pitanje do koje mere su Neandertalci bili genetski i morfološki specijalizovani za ledene uslove pleistocena. Autori ističu da je ovo prva tako detaljna analiza unutrašnje nosne arhitekture jedne neandertalčeve jedinke i da se iz jednog uzorka ne mogu izvesti univerzalni zaključci za celu vrstu koja je živela na širokom području i kroz stotine hiljada godina.
Oblici nosnih kostiju i druge morfološke karakteristike mogli su značajno varirati tokom vremena i prostora. Da bi se utvrdile opšte tendencije potrebne su dodatne analize više lubanja iz različitih perioda i regiona. Ipak, nalaz iz Altamure pruža važan, neočekivan uvid i podstiče preispitivanje dosadašnjih hipoteza o prilagodbi Neandertalaca na hladnu klimu.
Sa svakim novim fosilnim otkrićem naš pogled na jednog od najbližih evolutivnih srodnika postaje jasniji — ali i složeniji.
Pomozite nam da budemo bolji.
