Arheolozi su u utvrđenju La Loma pronašli fragmente polomljene lobanje koji datiraju iz perioda Kantabarskih ratova. Genetska analiza pokazala je da je reč o muškarcu poreklom iz severne Španije, sa paternalnim markerom povezanom sa baskijskom regijom. Ostaci su otkriveni među pepelom i ratnim predmetima, a znaci izlaganja na otvorenom ukazuju da je lobanja verovatno služila kao rimsko upozorenje i strategija zastrašivanja.
Polomljena lobanja iz La Lome otkriva jezivo rimsko upozorenje iz doba Kantabarskih ratova
Polomljena lobanja iz La Lome: arheološko svedočenje rimske brutalnosti
Tokom iskopavanja u antičkom utvrđenju La Loma, na severu Iberskog poluostrva, tim arheologa predvođen Santiago Domínguez-Solerom otkrio je rasute i polomljene fragmente ljudske lobanje među slojem pepela, strelicama, sečivima, nakitom i delovima oklopa.
Datiranje i kontekst nalazišta
Analize pokazuju da ostaci datiraju iz perioda Kantabarskih ratova krajem I veka pre nove ere, sukoba u kojima su rimske snage pod vođstvom cara Avgusta pokušale da pokore poslednje nezavisne keltske narode na severu Iberskog poluostrva. Ruševine utvrđenja, tragovi požara i vojni predmeti ukazuju na opsadu i nasilni sukob.
Stanje lobanje i znaci izlaganja
Lobanja nije pronađena u jednom komadu: fragmenti su bili rasuti i delimično zgnječeni, verovatno usled urušavanja zidova ili posle pada sa zidina, a među nedostajućim delovima bila je i donja vilica. Na kostima su uočeni znaci vremenskog izlaganja — pucanje, ljuštenje, cepanje i izbeljivanje — što sugeriše da su ostaci neko vreme bili izloženi na otvorenom, moguće kao javno upozorenje.
Genetika i demografski podaci
U laboratoriji je ostvareno očuvanje oko 53% originalne DNK, što je omogućilo rekonstrukciju celog mitohondrijskog genoma i dodatne genetske analize. Na osnovu odnosa X i Y hromozoma određeno je da je reč o muškoj osobi, a haplogrupe ukazuju na poreklo povezano sa drevnim stanovništvom Iberskog poluostrva. Posebno je interesantna paternalna oznaka čija linija vodi do ranog bronzanog doba i koja je i danas zastupljena u baskijskoj regiji. Dalje poređenje smesta ovog jedinca među uzorke iz Gvozdenog doba na severu Španije.
Zašto je lobanja bila izložena?
„Simbolika vojnog trofeja materijalizovala se ne samo kroz izlaganje oružja uzetog od poraženih, već i kroz činove nasilja,“ kaže Domínguez-Solera. „U rimskim kontekstima takvi postupci verovatno su služili kao strategija zastrašivanja, a ne ritual priznavanja hrabrosti neprijatelja.“
Praksa izlaganja delova tela bila je poznata u rimskom svetu i zabeležena u različitim istorijskim izvorima: na primer, nakon ubistva Pompeja u Egiptu, njegova glava je navodno bila predočena Juliju Cezaru; takođe, nakon pogubljenja Cicerona, njegovi odsečeni delovi tela bili su izloženi.
Arheološko i istorijsko značenje
Ovaj nalaz iz La Lome nije samo makabran artefakt, već važan izvor informacija: kombinujući arheološki kontekst, fizičke tragove na kostima i genetske podatke, istraživači dobijaju jasniju sliku o demografiji, praksi rata i strategijama zastrašivanja u rimskoj ekspanziji. Umesto trofeja moći, ostatci danas služe kao podsetnik na brutalnost osvajanja i mehanizme kontrole koje je koristila jedna od najmoćnijih imperija tadašnjeg sveta.
Izvor: Studija objavljena u Journal of Roman Archaeology; tim pod vodstvom Santiago Domínguez-Solera.
Pomozite nam da budemo bolji.
