Analiza drevne DNK iz 132 jedinke iz megalitske grobnice kod Buryja otkriva jasan genetski prekid između dve faze sahranjivanja (oko 3200–3100. p.n.e. i period nakon ~3000. p.n.e.). Prva faza pokazuje povišenu stopu prerane smrtnosti i prisustvo patogenih bakterija kao što su Yersinia pestis i Borrelia recurrentis. Nakon kratke pauze u ukopima, dolazi do migracije i ponovnog naseljavanja iz južne Francuske i Iberije, što ukazuje na zamenu stanovništva. Podaci sugerišu da je kolaps rezultat kombinacije bolesti, ekoloških promena i demografskih pritisaka.
Tajanstveni Neolitski Kolaps: Analiza DNK Iz Grobnice Kod Buryja Otkryva Masovnu Zamenu Stanovništva
Gallery graves were common across Neolithic Europe. The one pictured is in Brittany, northwestern France. (Ludovic Debono/iStock/Getty Images Plus)
Analiza drevne DNK iz 132 osobe ekshumirane iz velike megalitske galerijske grobnice kod Buryja, oko 50 km severno od Pariza, otkriva dramatičan genetski prekid i snažne tragove društvenih i zdravstvenih poremećaja u kasnom neolitu.
Ključni nalazi
Istraživači sa Univerziteta u Kopenhagenu sekvencirali su genetski materijal iz dve jasno odvojene faze sahranjivanja: prva datira oko 3200–3100. godine p.n.e., dok druga sledi nakon pauze u ukopavanju koja se poklapa sa periodom Neolitskog kolapsa (~3000. g. p.n.e.). Rezultati pokazuju da su dve grupe bile genetski nesrodne — došlo je do zamene stanovništva.
A diagram illustrating the layout of the Bury grave, and the two phases of burial. (Seershom et al.,Nat. Ecol. Evol., 2026)
Povišena smrtnost i patogeni
Prva faza karakteriše neuobičajeno visok udeo ranih smrti, što ukazuje na vanredan pritisak na populaciju. U ostacima su nađeni ostaci DNK patogenih bakterija, uključujući Yersinia pestis (povezanu s bubonskom kugom u kasnijim epohama) i Borrelia recurrentis (uzročnik vaškasto-prenosive relapsne groznice). Naučnici međutim ističu da nema dovoljno dokaza da je jedan jedini patogen sam izazvao kolaps — verovatnija je kombinacija bolesti, gladi, društvenih nemira i ekoloških promena.
Migration And Resettlement
Genetski podaci pokazuju da je populacija koja je došla posle kolapsa imala snažne veze sa južnom Francuskom i Iberijskim poluostrvom, što ukazuje na migraciju i ponovno naseljavanje Pariske kotline iz tih regiona.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Ekološki i društveni pokazatelji
Paleoekološki nalazi beleže ponovni rast šuma na napuštenim obradivim površinama — tipičan znak smanjenja ljudske aktivnosti. Pre kolapsa, pokojnici ukazju na uske porodične veze unutar zajednice; posle kolapsa ta mreža je razređena i raspršena, što odgovara manjoj i višestruko izmenjenoj populaciji.
„Vidimo jasan genetski prekid između dve faze sahranjivanja. Ljudi koji su koristili grob pre i posle kolapsa deluju kao dve potpuno različite populacije,“
- Frederik Seersholm, Univerzitet u Kopenhagenu
Šira interpretacija i implikacije
Autori zaključuju da je najverovatnije reč o „savršenoj oluji“ faktora: kombinaciji zaraznih bolesti, klimatskih i ekoloških promena i demografskih pritisaka koji su oslabili lokalne zajednice i otvorili prostor za dolazak novih populacija. Iako lokalni podaci iz Buryja prate obrazac viđen i u drugim delovima Evrope, naučnici naglašavaju potrebu za proučavanjem regionalnih razlika umesto generalizovanja jednog objašnjenja za čitav kontinent.
Rad je objavljen u časopisu Nature Ecology & Evolution, a u vezi sa nalazima je objavljen i urednički komentar koji poziva na dublje razumevanje regionalnih varijacija tokom kasnog neolita.
Izvori i autori studije: Univerzitet u Kopenhagenu; istraživači su među kojima su Frederik Seersholm, Martin Sikora; arheolozi uključuju Laure Salanova; prateći komentar Tom Booth (UCL).
Pomozite nam da budemo bolji.
