Putopis upozorava da se propadanje italijanske infrastrukture i industrije više ne ograničava samo na jug, već se širi i u nekada bogatije severne regione. Prošle godine Italija je imala 355.000 rođenja i 652.000 smrti, što znači prirodni gubitak od skoro 300.000 ljudi godišnje. Uz pad realnih plata i kolaps proizvodnje automobila, autor tvrdi da Italija predstavlja potencijalni model za druge zapadne zemlje suočene sa niskom plodnošću i slabijom konkurentnošću.
Italija Ostaje Bez Italijana: Demografska I Infrastrukturna Kriza Koja Preti Evropi
Potholed roads, abandoned factories and dying shopping centres abound - Andreas Solaro/AFP/Getty Images
Poslednje dve godine putovao sam širom Italije — uglavnom po jugu i ostrvima (Sardinija, Sicilija, Puglia, Kalabrija), ali i, nedavno, kroz navodno imućni sever (Trst, Po nizija, Pavia, Piacenza). Prvo što sam primetio bilo je ono što je svima poznato: raspadajuće palacije, napušteni trgovi i gradovi koji utišaju svoje radnje već u podne. Međutim, tokom poslednjih poseta zatekao sam da se znakovi propadanja šire i kroz industrijske regije koje su nekad bile pokretač ekonomije.
Putna mreža i javne usluge
Najupadljivije su rđave, neodržavane saobraćajnice: rupe na putu koje deluju kao da će progutati mali automobil. Nakon reforme iz 2014. godine, provincije su izgubile izborne vlasti i budžete, ali su ostale vlasnici 130.000 km puteva — održavanje je često postalo fikcija. Najavljeno je smanjenje sredstava za provincijske puteve od 70%, a neke regije — poput Emilije-Romanje — rizikuju gubitak i do polovine sredstava. Lokalni zvaničnici upozoravaju da će, ukoliko se sredstva ne vrate, jedino rešenje biti zatvaranje delova puteva.
You can't travel between towns without hitting a pothole every hundred metres - Andreas Solaro/AFP via Getty Images
Propadanje industrije i javnog prostora
Pored puteva, jasno je i prisustvo napuštenih fabrika sa razbijenim krovnim prozorima, polupraznih tržnih centara i sveprisutnog grafita. Automobilska proizvodnja — simbol nekadašnje italijanske industrije — pala je na nivoe iz 1950-ih. Tekstil, obuća i nameštaj u velikoj meri su preseljeni u Kinu, dok su realne plate zaostale: Italija je jedina velika ekonomija čije su realne zarade niže nego 1990. godine, a BDP po stanovniku praktično stagnira od uvođenja evra.
Demografska slika
Najzastupljeniji i najalarmantniji problem je demografija: prošle godine Italija je zabeležila 355.000 rođenja i 652.000 smrti — prirodni gubitak od skoro 300.000 ljudi godišnje. Sa stopom plodnosti od 1,14 i medijanom godina od 49,1, Italija je najstarija zemlja u EU. Manjak mladih dovodi do manjka radne snage koja bi popravljala puteve, punila prodavnice i punila budžet kroz poreze.
Graffiti and vandalism are widespread in major cities - Emanuele Cremaschi/Getty Images
Šta ovo znači: Spoj niske plodnosti, starenja stanovništva i pada produktivnosti stvara začarani krug koji pogoršava javne usluge i konkurentnost.
Šira perspektiva
Italija nije samo italijanski problem — to je mogući model za druge razvijene zemlje koje ne uspevaju da povećaju natalitet i održavaju konkurentnost u globalnoj ekonomiji. Prema autoru, ovo je upozorenje i za Veliku Britaniju i ostale zapadne države koje zanemare demografske i infrastrukturne trendove.
Završna scena
Putovanje se završava u železničkom baru u blizini Piacence, gde su mladi ljudi, uprkos činjenici da Azzurri nisu ni blizu završnice svetskog prvenstva, došli da gledaju finale. Posle utakmice razišli su se tiho — po vlažnim, vijugavim i rupičastim putevima — metafora zemlje koja se i dalje drži na svojim običajima, ali u uslovima koji se brzo menjaju.
Napomena: Svi navedeni podaci potiču iz izvorne reportaže i zvaničnih statistika pomenutih u tekstu.
Pomozite nam da budemo bolji.
